ABŞ-da Winston Churchillin yadplanetlər barədə essesi tapılıb

Churchil Fotonun müəllifi AFP
Image caption Churchillin siyasətdən başqa daha geniş maraq dairəsi vardı

ABŞ-da Winston Churchillin Milli Muzeyində mərhum britaniyalı baş nazirə məxsus 11 səhifəlik qaralama yazısı aşkar edilib. Burada o digər planetlərdə də həyatın mümkünlüyü barədə ehtimallar irəli sürüb.

1939-cu ildə İkinci Dünya Müharibəsindən əvvəl "Biz bu kainatda təkmiyik" başlığı altında esse yazan baş nazir sonradan onu 1950-ci ilə qədər kənara qoyub. 1950-ci ildə essedə dəyişikliklər edən Churchillin bu essesi dərc olunmayıb.

ABŞ-ın Fulton şəhərindəki muzeyin işçiləri bu sənədin tapilmasına xeyli təəccübləniblər. O zaman burada məhşur çıxışını edən Churchill ilk dəfə olaraq "dəmir pərdə" ifadəsini işlətmişdi.

Bir qədər əvvəl muzeyə direktor təyin olunan Timothy Rayle əlyazmanın surətini İsrail astrofiziki Mario Livioya təqdim edib. Livio Nature jurnalının son sayında bu barədə məqalə yazıb.

"Bu esseni dərc etmək çox gözəl olardı. Amma müəllif hüquqlarıyla bağlı problemlər var. Lakin mən fikirləşirəm ki, sənədin böyük tarixi vacibliyini nəzərə alınaraq tezliklə ictimaiyyətə açıqlanacaq", - deyə Livio BBC-yə bildirib.

Churchill baş nazir olan zaman tədqiqat araşdırmalarına maraq göstəriridi. Belə ki, o, elmi məsələlər üzrə müşaviri olan ilk Böyük Britaniya baş naziri olub və görkəmli astronomlarla görüşüb. Bundan başqa o, yeni texnologiyaların hazırlanmasına və laboratoriyaların tikintisinə büdcə ayrılmasını dəstəkləyib. O, müharibədən sonra Britaniyada işləyən alimlərə müxəlif sahələrdə - kristalloqarfiyadan tutmuş molekulyar genetikaya qədər kəşflər etməyə imkan yaratmışdı.

Fotonun müəllifi HULTON ARCHIVE/GETTY IMAGES
Image caption Churchill başqa planetdə həyatın olması barədə essenin ilk variantını İkinci Dünya Müharibəsi ərəfəsində yazıb

Fultondan verilən məlumata görə, muzeyin kolleksiyasına 1980-ci ildə daxil olan bu sənəd lazımi qaydada arxivləşdirilməyib. Churchillin qeydləri arasında digər ulduzların ətrafında fırlanan planetlərdə həyatın olması barədə fərziyyələr də yer alıb. Bununla yanaşı, yadplanetlər məqalədən yarım əsr sonra kəşf edilib.

Bundan başqa Churchill planetlərdə həyatın mümkün olmasını tam müasir şəkildə müəyyən olunmasını təsvir edir, hansı ki, orda optimal tempratur rejimi dəstəklənir.

"Bir gün, hətta ən yaxın zamanda təkcə Aya deyil, Venereya və Marsa da səyahət etmək mümkün olacaq", - deyə o qeydlərində yazıb.

Winston Churchill günəş sistemində məhz Venerada həyatın olmasını yazıb, hansı ki, müasir astronomlar bu fikirlə razı deyillər. Astronomlar Yupiter və Saturnu daha perspektivli hesab edirlər. Lakin bu planetlər barədə insanlar tərəfindən əsas bilgilər Churchillin ölümündən sonra aşkar edilib.

Əlaqəli mövzular