Toriadau gwariant yn arwain at golli 10,000 o swyddi

Ysbyty Image copyright Science
Image caption Mae 2.9% yn llai o weithwyr yn y sector cyhoeddus yng Nghymru

Mae 10,000 o swyddi wedi'u colli o fewn y sector cyhoeddus yng Nghymru dros y flwyddyn ddiwetha'.

Dyna mae gwaith ymchwil yn ei awgrymu gan yr ymgynghorwyr busnes PriceWaterhouseCoopers, union flwyddyn ers cyhoeddi adolygiad gwariant Llywodraeth Prydain.

Mae'r adroddiad yn dweud nad yw effaith lawn y toriadau wedi dod i'r amlwg yng Nghymru eto nac yn Yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Dywed bod swyddi yn y sector breifat ar draws y DU wedi eu gosod yn erbyn colledion y sector cyhoeddus, ac mai rhan amser yw mwyafrif y swyddi newydd.

Mae'r adroddiad yn dweud bod colli swyddi yn y sector cyhoeddus wedi digwydd llawer cynt na'r disgwyl gydag ardaloedd gogledd ddwyrain Lloegr a chanolbarth Lloegr yn diodde' gwaethaf.

Wrth ystyried y gwledydd datganoledig, dywed y gallai Cymru, Yr Alban a Gogledd Iwerddon gael eu gwarchod gan lefel uwch o wariant cyhoeddus ar gyfer pob person yn draddodiadol.

Creu swyddi

Ond dywed y gallai "adlewyrchu bod 'na oedi yn y swyddi fydd yn cael eu colli".

"Mae pob rhan o'r DU wedi wynebu colli swyddi er nad yw wedi cael cymaint o effaith hyd yma yn y gwledydd datganoledig," meddai'r adroddiad.

Mae'r adroddiad yn dweud bod y swyddi gafodd eu creu yn y sector preifat yn golygu bod nifer y rhai mewn gwaith wedi codi ers y dirwasgiad ond mai "anghyfartaledd" o swyddi rhan amser oedd i'w cyfri am y cynnydd.

Yng Nghymru roedd 'na 1.3% o ostyngiad yn nifer y gweithwyr llawn amser a 3.7% o gynnydd yn nifer y gweithwyr rhan amser rhwng mis Ebrill 2010 a mis Mawrth 2011.

Roedd nifer y gweithwyr dros dro wedi codi 9.2%.

Daw'r adroddiad wythnos yn unig ar ôl i Swyddfa Archwilio Cymru ddweud y gallai hyd at 21,000 o swyddi yn y sector cyhoeddus gael eu colli dros y pedair blynedd nesaf.

Yn ôl amcangyfrif blaenorol gan PriceWaterhouseCoopers roedd Cymru yn wynebu colli 51,000 o swyddi yn y sector cyhoeddus o ganlinad i'r wasgfa ariannol.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod wedi bod yn agored ynghylch yr heriau oedd o'u blaen wrth wynebu toriadau cyllid gan Lywodraeth San Steffan.

"Er ein bod wedi gorfod gwneud penderfyniadau anodd ar wariant cyhoeddus, rydym wedi cymryd camau i leddfu'r effaith.

"Rydym wedi ceisio blaenoriaethu a gwarchod gwasanaethau y mae'r bobl fwyaf bregus yn ddibynnol arno yn ogystal â chyflwyno mentrau newydd i warchod yr economi a hybu swyddi.

"Mae sicrhau bod cymaint â phosib yn parhau mewn gwaith yn flaenoriaeth i'r llywodraeth - yn y sector cyhoeddus a phreifat.

"Mae angen i Lywodraeth San Steffan ail-feddwl am eu polisi economaidd a dilyn esiampl Llywodraeth Cymru drwy gyflwyno cyllideb ar gyfer twf a swyddi."

Straeon perthnasol