Amaeth: Pryder am iechyd a diogelwch

Tractor Image copyright Getty Images
Image caption Bu 34 o farwolaethau ym myd amaeth yn y DU ers 2010

Mae'r diwydiant amaeth ar ei hôl hi wrth geisio lleihau nifer y marwolaethau ac anafiadau yn ôl y Gweithgor Iechyd a Diogelwch (HSE).

Mae'r ffigyrau damweiniau diweddaraf yn nodi bod tri gweithiwr fferm wedi marw yn Sir Gaerfyrddin, Ceredigion a Phowys dros y flwyddyn ddiwethaf.

"Nid yw pobl ym myd amaeth yn cael mân anafiadau; pan maen nhw'n cael niwed, mae'n ddrwg," meddai cadeirydd y gweithgor, Judith Hackitt.

Dywedodd undebau amaeth Cymru eu bod yn gweithio'n galed ar y broblem, ond nad oedd yna ateb cyflyn.

Mae ffigyrau'r gweithgor ar gyfer 2010-11 yn dangos tair marwolaeth yng Nghymru.

Un fu farw yn 2008-09 a dau yn 2009-10.

Ar draws y DU dros y flwyddyn ddiwethaf, cafodd 34 o weithwyr amaeth eu lladd o'i gymharu â 39 yn 2009-10.

Mae'r diwydiant amaeth yn gyfrifol am un o bob pum marwolaeth yn y gweithle ym Mhrydain er mai dim ond 2% o'r boblogaeth sy'n gweithio yn y diwydiant - 3% yng Nghymru.

Maint y broblem

Mae diwydiannau eraill allai fod yn beryglus, megis adeiladu, wedi llwyddo i leihau'r nifer o farwolaethau ac anafiadau dros y 10 mlynedd diwethaf.

Yn ôl Ms Hackitt, un rheswm pam nad yw amaethyddiaeth wedi adlewyrchu'r gwelliant mewn diwydiannau eraill yw ei bod hi'n anodd cael pobl o fewn ffermio i ddeall maint y broblem.

"Dywedais wrth undeb yr NFU petai gen i feibion na fyddwn i am iddyn nhw weithio ym myd amaeth, fe wnaethon nhw gymryd sylw," meddai.

Roedd anafiadau difrifol ym myd amaeth yng Nghymru hefyd yn broblem.

Dros y flwyddyn ddiwethaf cafodd 25 eu hadrodd - yr un nifer ag yn 2009-10.

Yn gynharach eleni fe gynhaliwyd uwchgynhadledd i drafod diogelwch ar y fferm gan NFU Cymru, Undeb Amaethwyr Cymru, Llywodraeth Cymru, Sefydliad Brenhinol Lles Amaeth ac eraill.

Ymateb

Wrth ymateb i'r ffigyrau, dywedodd llywydd NFU Cymru, Ed Bailey: "Rydym yn gytûn fod rhaid codi proffil diogelwch ar ffermydd er mwyn lleihau'r nifer erchyll yma o farwolaethau a gyhoeddwyd, a'r anafiadau difrifol y clywn amdanyn nhw'n gyson ar y newyddion.

"Ond yn anffodus does dim dull cyflym o ddelio gyda'r broblem.

"Mae pob sefydliad oedd yn rhan o'r uwchgynhadledd diogelwch amaeth yn cytuno fod rhaid i ni weithredu'n ddygn dros y tymor hir er mwyn gwneud i ffermwyr feddwl am eu diogelwch yn bennaf."

Dywedodd llywydd Undeb Amaethwyr Cymru, Emyr Jones, fod iechyd a diogelwch yn fater hollbwysig, a bod yr undeb yn gweithio'n galed i ganolbwyntio arno.

"Mae nifer o ffermwyr yn gweithio ar eu pennau eu hunain, yn aml mewn lleoedd anghysbell.

"Mae nifer o'r tasgau yn rhai bob dydd, a phan fydd rhywun wedi blino ar ddiwedd diwrnod caled, mae'n hawdd peidio canolbwyntio ar fanylion bach ac fe all damweiniau ddigwydd.

"Mae'r ystadegau i Gymru yn bryderus iawn, ac yn pwysleisio'r angen i ni gyd sicrhau bod y neges iechyd a diogelwch yn cyrraedd adre."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.