Cyngor Powys yn cymeradwyo cynlluniau ad-drefnu addysg

Disgyblion yn sefyll arholiad Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Mae'r cyngor £1 miliwn yn brin bob blwyddyn o ran costau'r chweched dosbarth yn unig

Mae Cyngor Powys wedi cymeradwyo cynlluniau i ad-drefnu addysg uwchradd yn y sir, ond wedi gwrthod argymhelliad i gau'r ffrwd Gymraeg mewn un ysgol.

Mewn cyfarfod yn Llandrindod ddydd Mawrth, pleidleisiodd cynghorwyr o blaid derbyn mwyafrif yr argymhellion, ac maen nhw wedi cefnogi cynnig arall i barhau ag addysg Gymraeg rhwng 11-16 oed yn Ysgol Uwchradd Llanidloes.

Roedd bwriad i ganoli addysg Gymraeg hyd at lefel TGAU mewn pump o ysgolion dwy ffrwd yn Aberhonddu, Llanfair-ym-Muallt, Caereinion, Llanfyllin a Bro Ddyfi ym Machynlleth.

Roedd y cynlluniau gwreiddiol yn golygu y byddai ysgolion Y Trallwng a Llanidloes yn colli'i ffrwd Gymraeg.

Ond mae'r cyngor wedi gwrthod argymhelliad i gau'r ffrwd Gymraeg yn Ysgol Uwchradd Llanidloes.

'Teuluoedd'

Bydd 'na ddeufis o ymgynghori yn sgil y penderfyniad, ond fydd 'na ddim ymgynghoriad llawn yn cael ei gynnal.

O dan y cynlluniau, bydd pob un o'r 13 o ysgolion yn parhau ar agor ac yn cael eu gosod mewn "teuluoedd" a byddai disgwyl iddyn nhw gydweithio'n agos gydag aelodau eraill eu "teulu".

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Adroddiad Craig Duggan cyn y cyfarfod ddydd Mawrth

Dyw'r cyngor ddim yn rhagweld y bydd rhaid i unrhyw chweched dosbarth yn y sir gau.

Does 'na ddim ysgol uwchradd penodedig Gymraeg ym Mhowys ar hyn o bryd.

Er bod y syniad o sefydlu ysgol o'r fath wedi'i godi yn ystod y cyfnod ymgynghori, dywedodd y cyngor nad oedd darpariaeth addysg uwchradd gyfrwng Cymraeg yn rhan o'r cynlluniau.

Ond o ran addysg chweched dosbarth, bydd darpariaeth Gymraeg mewn tair ysgol - fydd na ddim darpariaeth i'r chweched yn ysgolion Aberhonddu na Llanfyllin.

Nod y cabinet yw gwella'r ddarpariaeth Gymraeg lle mae hi ar gael fel bod pob ysgol dwy ffrwd yn cynnig o leia' 80% o'i phynciau yn Gymraeg.

Arbedion

Ar hyn o bryd mae saith o ysgolion yn cynnig darpariaeth addysg Gymraeg ond roedd y cyngor eisiau adeiladu ar hynny drwy ganolbwyntio darpariaeth ôl-16 oed yn safleoedd Llanfair-ym-Muallt, Caereinion a Bro Ddyfi, gan gynyddu nifer y cyrsiau sydd ar gael.

"Er bod y newidiadau wedi'u gyrru gan yr angen i wella dewis a chysondeb yn narpariaeth cyfrwng Cymraeg ôl-16, byddant hefyd yn creu rhywfaint o arbedion," meddai Stephen Hayes, Aelod Cabinet Cyngor Powys dros Addysg.

"Mae'r cynigion yn dangos ein hymrwymiad cryf i ddarparu amgylchedd lle gall addysg cyfrwng Cymraeg dyfu a ffynnu, ac i'r pwynt lle gellir ystyried ysgol uwchradd cyfrwng Cymraeg benodedig."

Cafodd ymgynghoriad anffurfiol hir ei gynnal i'r cynlluniau ad-drefnu yn y sir yn gynharach eleni.

"Yn ystod yr ymgynghoriad anffurfiol eleni, dywedodd y cymunedau nad oedden nhw am weld ysgolion yn uno," meddai Mr Hayes.

"Rydym wedi gwrando a diystyru'r syniad o uno, ond mae'n hanfodol eu bod yn cydweithio'n agosach ac rydym yn bwriadu sefydlu cyfres o deuluoedd i sicrhau cydweithio agosach rhwng ysgolion uwchradd."

Dyfodol 'difrifol a heriol'

Dywedodd y cyngor fod newidiadau yn anorfod am fod 'na ddiffyg yng nghyllideb ysgolion.

Maen nhw £1 miliwn yn brin bob blwyddyn, dim ond o ran costau'r chweched dosbarth.

Dywedodd y cyngor hefyd bod niferoedd y disgyblion yn gostwng a bod angen rhyddhau arian er mwyn gwella adeiladau o fewn y sir.

"Mae gwasanaethau addysg ledled y wlad yn wynebu dyfodol difrifol a heriol gydag anghenion dyrys o du'r cwricwlwm cenedlaethol, gostyngiad yn nifer y disgyblion a phwysau ariannol difrifol," ychwanegodd Mr Hayes.

"Os na fydd newid, bydd ein gallu i gynnal addysg ansawdd uchel Powys o dan fygythiad go iawn.

"Trwy wynebu'r heriau hyn, gallwn ddiwygio a gwella gwasanaethau gan alluogi Powys i gyrraedd lefelau perfformio newydd a chynnig gwasanaeth addysg o'r radd flaenaf gyda'r adnoddau sydd ar gael, i genedlaethau'r dyfodol," meddai.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.