Cau labordai: Risg o ledu afiechydon?

Labordy DEFRA Image copyright PA
Image caption Mae DEFRA'n honni y byddan nhw'n arbed £2.4m y flwyddyn

Mae undebau ffermio wedi rhybuddio Aelodau Seneddol am effaith andwyol dileu gwasanaeth profi anifeiliaid yng Nghymru.

Dywedodd arbenigwyr wrth y Pwyllgor Dethol ar Faterion Cymreig yn San Steffan y gallai'r cynllun gynyddu'r risg o ledu afiechydon ac effeithio ar ffermwyr a'u hanifeiliad.

Penderfynodd y pwyllgor gynnal sesiwn dystiolaeth wrth ymchwilio i ddyfodol gwasanaethau labordy'r Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid yng Nghymru.

Yn gynharach eleni cyhoeddodd yr asiantaeth y byddai eu gwasanaethau labordy yn dod i ben yn Aberystwyth a Chaerfyrddin erbyn Mawrth 2013.

Fe fyddai hyn yn golygu na fydd gan yr asiantaeth labordy yn darparu gwasanaeth profi anifeiliaid yng Nghymru.

Amwythig

Bydd y newidiadau yn effeithio ar 20 o aelodau undeb Prospect yn Aberystwyth a chwe aelod yng Nghaerfyrddin.

Y ganolfan agosaf fydd yr un yn yr Amwythig.

Pwrpas y labordai milfeddygol yw profi iechyd anifeiliaid rhag ofn bod clefydau fel clwy'r traed a'r genau, y diciâu mewn gwartheg a chlwy'r moch.

Mae'r asiantaeth yn rhan o Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig (DEFRA) sydd wedi honni y byddan nhw'n arbed £2.4m y flwyddyn wrth gau wyth o'u 14 o ganolfannau ym Mhrydain.

Dywedodd Dirprwy Lywydd NFU Cymru, Stephen James, ei fod yn amau y byddai'r cynllun yn arbed arian.

'Cynyddu'r risg'

"Mae diagnosis cyflym yn sicrhau nad yw afiechyd yn lledu'n gyflym a gallai hyn effeithio ar gost yr afiechyd.

"Os yw labordai yn bellach i ffwrdd fe fyddai oedi cyn i'r anifeiliaid gael triniaeth, gan gynyddu'r risg o'r afiechyd yn lledu'n gyflymach."

Dywedodd ei fod yn poeni am brofi samplau ffres.

"Os ydych chi'n cynnal post mortem rhaid i chi ei wneud cyn gynted â phosib pan mae'r samplau'n ffres," meddai.

"Mae'r gwasanaeth cyfredol yn effeithiol a dydyn ni ddim am ei golli."

Ychwanegodd mai Weybridge oedd yr unig labordy ar gyfer profion gwaed rhag ofn bod diciáu a bod rhaid cynnal y profion o fewn 24 awr o gymryd y samplau.

"Mae cyfradd uchel o fethiant o ran y profion hyn am fod y labordy mor bell i ffwrdd," meddai.

"Ac mae hyn yn amlygu'r problemau sy'n gysylltiedig â'r mater.

'Gwybodaeth leol'

"Os byddan nhw'n cau'r labordai yng Nghymru fe fydd angen rhyw fath o wasanaeth rheweiddio am fod diagnosis a thriniaeth ar eu gorau pan mae'r samplau'n ffres."

Dywedodd Dr Hazel Wright o Undeb Amaethwyr Cymru y byddai gwybodaeth leol yn cael ei cholli pe bai'r labordai yn cau.

"Mae'r system yng Nghymru yn un gyflym iawn.

"Ac mae llawer o afiechydon yn cael eu hatal yn gyflym, yn rhannol am fod milfeddygon lleol yn gwybod pa afiechydon sy'n effeithio ar anifeiliaid ar ffermydd gwahanol," meddai.

Y bwriad yw lleoli labordai labordai yn Bury St Edmunds, Lasswade, Newcastle, Penrith, yr Amwythig, Starcross, Sutton Bonington a Weybridge

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.