Manylion arian i adnewyddu ysgolion Cymru

Disgyblion Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Mae disgwyl cyhoeddiad Llywodraeth Cymru ynglyn â'r rhaglen buddsoddi ddydd Llun

Fe fydd Llywodraeth Cymru yn cyhoeddi faint o arian sydd wedi ei neilltuo i bob awdurdod lleol Cymru fel rhan o Raglen Ysgolion yr 21ain Ganrif.

Daw'r cyhoeddiad fisoedd yn hwyrach na'r disgwyl ar ôl i'r rhaglen gael ei gohirio dros dro ym mis Gorffennaf.

Ar y pryd gwnaed cais i gynghorau i ailfeddwl eu cynlluniau.

Fe fydd yr arian ar gyfer adnewyddu ysgolion ac i adeiladu rhai newydd.

Mae'n ymddangos bod mwyafrif y cynghorau wedi haneru eu cynlluniau gwario ar ôl cael gwybod yn yr haf y byddai'n rhaid iddyn nhw gyfrannu hanner y gost oherwydd y sefyllfa ariannol.

Dywedodd Gweinidog Addysg Cymru, Leighton Andrews, mai toriadau Llywodraeth San Steffan oedd yn gyfrifol am hyn.

Fe wnaeth pob un o gynghorau Cymru gyflwyno cynlluniau ym mis Rhagfyr 2010.

Y nod oedd darparu gwell adeiladau ar gyfer addysg plant.

Roedd gwrthwynebiad yn lleol i nifer o gynlluniau gwahanol gynghorau.

Yn wreiddiol, fe wnaeth cynghorau flaenoriaethu pa ysgolion oedd angen eu codi neu eu hadnewyddu rhwng 2012 a 2015.

Ond nawr o dan y drefn newydd deellir mai 2014 fydd y dyddiad cychwynnol.

Hefyd fe allai'r gwaith gymryd tan 2020.

Buddsoddiad

Yn ôl ffigyrau a roddwyd i BBC Cymru gan 17 o'r 22 awdurdod lleol yng Nghymru fe fydd £178 miliwn yn cael ei wario bob blwyddyn ar ysgolion newydd.

Bydd 50% o'r arian yn dod o Lywodraeth Cymru a 50% o'r cynghorau.

Yn ôl y cynlluniau gwreiddiol, byddai £360 miliwn y flwyddyn yn cael ei fuddsoddi, 30% gan y cynghorau a 70% gan Lywodraeth Cymru.

Nod gwreiddiol Rhaglen Ysgolion yr 21ain Ganrif oedd codi ysgolion newydd dros bum cyfnod o dair blynedd.

Image copyright BBC news grab
Image caption Un nod yw gwella ansawdd adeiladau

Cyflwr yr adeiladau fyddai'n penderfynu pa ysgolion fyddai'n cael blaenoriaeth.

Ond nawr deellir mai dim ond cynlluniau i godi ysgolion yn y cyfnod cyntaf sydd â sicrwydd o ddigwydd.

Bydd hynny dros gyfnod o chwech yn hytrach na thair blynedd.

Bydd penderfyniad ar y pedwar "cyfnod" arall yn cael ei wneud maes o law.

Fe ofynnwyd i gynghorau leihau nifer y llefydd gwag mewn ysgolion a hefyd leihau'r gost o gynnal a chadw adeiladau anaddas.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru y byddai'r Gweinidog Addysg yn gwneud cyhoeddiad yn ddiweddarach ddydd Llun.

"Mae angen pwysleisio fod cyllideb Llywodraeth Cymru yn cael ei thorri £1.95bn mewn termau real gan Lywdraeth y Deyrnas Unedig erbyn 2014-15," meddai.

"Hefyd, erbyn 2014-15 bydd ein cyllideb gyfalaf - sef yr hyn rydym yn ei ddefnyddio i fuddsoddi mewn ysgolion newydd 45% yn llai mewn termau real nag yn 2009-10."

Gwariant ar adeiladau ysgolion newydd
AWDURDOD COSTAU 2014-20 CYNLLUNIAU GWREIDDIOL 2012-2015
Blaenau Gwent £20.25m £20m
Bro Morgannwg £20.959m £56.9m
Caerdydd £150m £147m
Caerffili £92m £84.5m
Caerfyrddin £86m £80.3m
Casnewydd £15m £40m
Ceredigion £32m £32m
Conwy £17.95m £14.5m
Dinbych £73.4m £76m
Fflint £44.2m £88m
Gwynedd £95.8m £16.95m
Ynys Môn £7.9m £9.52m
Mynwy £79.5m £85m
Penfro £153.8m £160m
Powys £78.18m £62.2m
Torfaen £81.6m £91m
Wrecsam £24m £23.5m
Cyfanswm £1.07bn £1.08bn
Cost y flwyddyn £178m £360m

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.