Rhybuddion am ddiogelwch llong y Swanland a suddodd

Y Swanland Image copyright Other
Image caption Llun gan y ffotograffydd amatur Richard Burgess o'r Swanland yn gadael ar ei thaith olaf

Mae llong nwyddau wnaeth suddo oddi ar arfordir Gwynedd ym mis Tachwedd wedi bod yn destun pryderon diogelwch, yn ôl gwybodaeth ddaeth i law'r BBC.

Collodd chwech o bobl eu bywydau pan suddodd y Swanland oddi ar arfordir Pen Llŷn.

Mae arolwg diogelwch y llong yn datgelu nifer o fethiannau.

Mae aelodau o'r criw yn honni bod y llong yn fregus mewn moroedd stormus oherwydd hanes o lwytho anniogel.

Yn ôl rheolwr y llong, Torbulk Limited, roedd y llong yn cael ei harchwilio yn gyson a bod unrhyw fethiannau wedi "eu cywiro yn syth".

Diffygion

Mae ymchwiliad i'r hyn arweiniodd at y ddamwain ym mis Tachwedd yn parhau.

Cafodd dau aelod o'r criw o Rwsia eu hachub.

Dywedodd Asiantaeth y Môr a Gwylwyr y Glannau bod 'na ddiffygion o ran archwiliadau diogelwch yn hanes 34 mlynedd y llong.

Image copyright Other
Image caption Collodd y prif beiriannydd Yury Shmelev ei fywyd

Dros y pum mlynedd diwethaf cafodd 85 o fethiannau eu nodi, gan gynnwys craciau ym mwrdd y llong a diffygion o ran offer achub bywyd ym mis mai eleni.

Yn ôl arbenigwr diogelwch morwrol, Dr Phil Anderson, mae'n syndod o ystyried oed y llong bod 'na nifer o ddiffygion.

"Fyddwch chi ddim yn disgwyl gweld y nifer hynny o ddiffygion, mae'n ddifrifol iawn.

"Fe all fod yn arwydd o fethiant yn y system diogelwch."

Mae cyn-aelodau o'r criw wedi codi pryderon am y dulliau oedd yn cael eu defnyddio ar gyfer llenwi'r llong.

Pwysau

Yn hytrach na llenwi yn gyfartal o bob pen, fe fyddai'r llwyth yn cael ei osod yn y canol.

"Byddai canol y llong yn dal y pwysau drwy'r amser ac yn y diwedd yn gwanhau."

Mae arbenigwyr morwrol wedi dweud wrth y BBC hefyd bod rhoi llwyth trwm ar long cragen sengl yn gallu arwain at drafferthion mewn tywydd garw.

Gyda phryderon y criw a hanes diffygion strwythurol i'r llong mae 'na "bryder gwirioneddol" meddai'r arbenigwyr.

Yn ôl Vitaliy Karpenko, un o'r ddau ddyn lwyddodd i oroesi'r storm ar Dachwedd 26, fe wnaeth cragen y llong gracio yn sydyn.

"Fe wnaeth dorri yn ei hanner yn y canol, fe weles i hyn gyda fy llygaid fy hun.

"Roedd yn amhosib ceisio ei hachub."

Cwmni o Brydain oedd yn berchen ar y llong.

Ymchwiliad

Yn ôl rhaglen BBC 5 Live, 5 Live Investigate, mae gan y cwmni sawl llong gyda phroblemau diogelwch ac mae'r awdurdodau llongau rhyngwladol wedi ystyried hyn fel mater sy'n is na safonau morwrol Ewrop.

Mae ymchwiliad i achos y ddamwain yn parhau.

Mewn datganiad dywedodd y cwmni oedd yn berchen ar y llong, Torbulk Shipping o Grimsby eu bod yn deall bod y llong wedi ei llwytho o dan yr hyn sy'n cael ei adnabod fel arferiad da.

"Fe fyddai llong o'r fath yn cael ei harchwilio yn gyson.

"Roedd diffygion yn cael eu datrys yn syth neu fyddai'r llong ddim yn cael parhau i weithio.

"Allwn ni ddim gwneud sylw ar faterion penodol ond roedd diffygion yn cael eu datrys o fewn amser penodol a nodwyd gan yr awdurdodau."

Fe fydd adroddiad llawn ar 5 live Investigates ddydd Sul Rhagfyr 11 am 9pm ar BBC Radio 5 live.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.