Taflu golau ar 'ddyddiau tywyll'

Glofa'r Bers Image copyright BBC news grab
Image caption Cafodd y glo olaf ei godi o Bwll y Bers yn 1986

Mae cyfres o ddigwyddiadau yn cael eu cynnal yn Rhostyllen ger Wrecsam er mwyn nodi 25 mlynedd ers cau Pwll Glo'r Bers.

Ymhlith y digwyddiadau mae aduniad y glowyr.

Mae gweithdai yn olrhain hanes y lofa ac arddangosfa o waith celf y cyn lowyr.

Y pwll oedd un o'r ddau bwll glo olaf ym maes glo'r gogledd. Fe gaeodd y Parlwr Du ger Ffynnongroyw yn 1996.

Roedd yna wasanaeth crefyddol am 11am ddydd Gwener gyda Maer Wrecsam a chynrychiolwyr y cyngor yn bresennol.

Agorwyd pwll glo'r Bers, neu bwll Glan-yr-afon, yn 1854. Erbyn 1908 roedd 848 o ddynion yn gweithio yno. Roedd y glo yn cael ei gloddio heb beiriannau tan 1935.

Y nifer fwyaf i gael eu cyflogi ar y safle oedd 1,001 yn 1958, gan ostwng i 500 erbyn y 1960au.

Yn y dyddiau cynnar roedd y gweithwyr o gymunedau Cymraeg, Rhos, Ponciau a Rhostyllen.

Cafodd y glo olaf ei godi o'r ddaear yn Rhagfyr 1986, gyda 480 yn colli eu gwaith. Fe wnaeth y dadgomisiynu bara tan yn gynnar yn 1987.

Erbyn hyn, mae rhan helaeth o'r safle yn stad ddiwydiannol.

Mae yna gynlluniau ar y gweill i agor amgueddfa lo ar y safle yn y dyfodol agos.