Y frwydr yn parhau yn Eglwys Maerdy

Eglwys Yr Holl Saint, Maerdy Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Mae tua 20 o bobl yn addoli yn yr eglwys heb bresenoldeb clerigwr

Mae selogion eglwys yn Y Rhondda, a gafodd ei gau yn ystod yr haf, yn dweud eu bod yn benderfynol o'i hagor eto.

Mae angen cannoedd o filoedd o bunnau i adfer Eglwys Yr Holl Saint ym mhentref Maerdy.

Pleidleisiodd y Cyngor Plwyf Eglwysig (CPE), sy'n cynnwys aelodau eglwysi Maerdy, Glynrhedynog a Thylorstown, gau Eglwys yr Holl Saint yn gynharach eleni.

Ond penderfynodd cangen Maerdy ymatal rhag bwrw pleidlais.

Emynau

Mae ymgyrchwyr sy'n brwydro i arbed yr eglwys wedi cael cynnig i brynu'r adeilad am £1,000 yn hytrach na'i gwerth marchnad o £25,000.

Mae selogion yn dal i gynnal gwasanaethau "dechrau canmol dechrau canu" yn yr eglwys bob wythnos.

Mae tua 20 ohonyn nhw'n addoli yn yr eglwys heb bresenoldeb clerigwr.

Barbara Daniel sy'n dewis y darlleniadau a'r emynau ar gyfer y gwasanaethau hyn.

"Mae'n fraint i mi wneud y gwaith hwn i bobl ond mae'n fy mrifo nad oes gwasanaeth cymun Anglican yn cael ei gynnal yma," meddai.

"Rydyn ni'n dilyn y Llithiadur i'r gair bob dydd Sul.

Canolfan gymunedol

"Rydw i wedi bod yn aelod o'r eglwys ers 40 mlynedd ac rydw i' wedi gweithio'n galed i sicrhau bod yr eglwys yn aros ar agor."

Mae'r selogion wedi cael gwahoddiad i addoli yn eglwysi yn Glynrhedynog a Thylorstown ac mae cymun ar gael yng nghanolfan gymunedol Maerdy.

Ond yn ôl Pamela Phillips, sy'n 75 oed, nid yw'r lleoliad yn un addas.

"Nid yw canolfan gymunedol yn eglwys," meddai.

"Mae ein heglwys ni yma ac yn yr eglwys honno y byddan ni'n addoli."

Mae'r selogion wedi cael cynnig i brydlesu'r eglwys am flwyddyn tan iddyn nhw gynllunio sut i ariannu'r gwaith i adfer yr adeilad.

Dywedodd Alex Glanville, pennaeth eiddo'r Eglwys yng Nghymru, eu bod yn aros am ymateb aelodau'r Eglwys.

Cyngor arbenigol

"Mae angen hyd at £400,000 i adfer yr adeilad ac mae'r to mewn cyflwr gwael iawn heb sôn am y problemau gyda'r system trydan a phroblemau eraill," meddai.

"Mae'n her ond nid yw'n amhosib cyflawni'r gwaith."

Mae siop ail-law wedi cael ei agor ym Maerdy i geisio codi arian i dalu am atgyweirio'r eglwys.

Dywed y selogion fod ganddyn nhw ddigon o arian i brynu'r eglwys ond bod y gwaith i gynllunio sut i wneud y gwaith adfer a chael cyngor arbenigol ynghylch y cynllun yn anodd.

"Mae codi arian yn broses anodd am fod pethau'n dynn yn ariannol y dyddiau 'ma," meddai Peter Blake, cyn warden eglwys y plwyf.

"Mae'n grantiau ar gael ond ni allwn ni wneud cais amdanyn nhw tan i ni berchnogi'r eglwys.

"Dwi ddim yn gallu cysgu am fy mod i'n gwybod bod gennym fynydd i ddringo ar hyn o bryd."

Mae pobl Maerdy wedi addoli yn Eglwys Yr Holl Saint er 1885.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.