2011: Blwyddyn Greene, Coch a Gwyn

Dai Greene Image copyright Getty Images
Image caption Cipiodd Dai Green Bencampwriaeth y Byd yn Ne Korea

Ar draws y sbectrwm chwaraeon mi ro'dd hi'n flwyddyn amryliw i Gymru.

Greene

Dros gyfnod o 12 mis, mi safodd un funud mas. Doedd hi ddim yn hynny hyd yn oed - 48.26 o eiliadau ar ôl i'r gwn danio yn Daegu, roedd Dai Greene yn Bencampwr 400metr dros y clwydi'r Byd.

"Mae e 'di cyrraedd y brig y tymor yma..." meddai rheolwr Athrofa Chwaraeon Cymru, Brian Davies wrtha'i wedi'r ras "...a bydd e'n cyrraedd y brig y tymor nesa' hefyd". Mwy am Lundain 2012 yn y man.

(Cerdyn) Coch

Profodd Cymru ei Chwpan Byd mwya' llwyddiannus ers bron i chwarter canrif.

Cyfrannodd chwarae deniadol ac ymddygiad mynachaidd at edmygedd cefnogwyr dros bedwar ban o grysau cochion Warren Gatland.

Image copyright PA

Yn sgil y ffaith i Iwerddon drechu Awstralia roedd gan Gymru lwybr deniadol i'r rownd derfynol, a'r fuddugoliaeth ddiweddarach dros y Gwyddelod roddodd 'Ffydd' i genedl gyfan.

Ond yna yn erbyn Ffrainc yn y 4 ola' cafodd Sam Warburton ei ddanfon o'r cae am lorio Vincent Clerc yn anghyfreithlon. Efallai nad y capten gollodd y gêm, ond bydd y cerdyn coch yn parhau'n symbol o'r siom.

Dyna gafwyd yn Ewrop hefyd wrth i'r rhanbarthau fethu a chreu argraff unwaith eto yng Nghwpan Heineken.

Gwyn

A hithau'n ganol haf ro'dd strydoedd Abertawe dan garped gwyn - nid eira, ond Elyrch - am groeso gafodd pêl-droedwyr Abertawe 'nol o Wembley.

Image copyright bbc
Image caption Abertawe yn dathlu esgyn i'r Uwchgynghrair

Bu'n wefr i fod yn rhan o un parti hir a ddechreuodd gyda'r fuddugoliaeth gyffrous dros Reading, ac sy'n parhau bob tro mae un o glybiau mawr yr Uwchgynghrair yn gwneud y daith i Orllewin Cymru.

Ro'dd hi'n gamp aruthrol i gyrraedd yr adran ucha', mae'n orchest fwy fyth bod Brendan Rodgers a'i dîm yn dal eu tir.

I'r dwyrain, mi ail-adeiladodd Malky Mackay garfan Caerdydd, ac mae'r Adar Gleision unwaith eto'n dangos addewid yn y Bencampwriaeth.

Ar y cae, ac oddi arno, mae pethau'n gwella i Wrecsam dan berchnogaeth Ymddiriedolaeth y Cefnogwyr.

Cysgod

Ond yn gysgod dros flwyddyn o bêl-droed mae marwolaeth Gary Speed wedi esgor ar deyrngedau diffuant.

Ro'dd y geiriau ar un crys a adawyd y tu fas i Stadiwm Dinas Caerdydd yn datgan mai Speed "...rhoddodd falchder 'nol yn y crys coch."

Dan reolaeth y cyn-gapten cenedlaethol, ro'dd Cymru'n dringo'r rhestr detholion; ac er creulondeb ei golli mi all dylanwad Speed olygu bo'r datblygiad cyffroes yn parhau.

Image copyright Not Specified
Image caption Chaz Davies enillodd Personoliaeth Chwaraeon BBC Cymru 2011

Llundain

Does ond angen edrych ar restr fer Personoliaeth Chwaraeon BBC Cymru 2011 i sylweddoli i'r Cymry rhagori mewn amryfal gampau yn ystod y flwyddyn.

Roedd yno athletwyr, bocsiwr, a'r enillydd Chaz Davies sy'n feiciwr modur.

Daw 2012 a her newydd iddo yntau ac i Nathan Cleverly sy'n debygol o amddiffyn Pencampwriaeth Pwysau is-drwm y WBO ar dir cartre am y tro cynta'.

Gornest wrth ornest, ma' 'sgidiau Calzaghe'n cael eu llenwi.

Ond ar Lundain fydd y sylw penna' dros y deuddeng mis nesa'. Mae'n ymddangos ar hyn o bryd y bydd gan Gymru fwy o athletwyr yn y Gemau Olympaidd a Pharalympaidd nac erioed o'r blaen, ac mae tipyn o ffydd gan ambell i gyd-weithiwr yma yng nghoridorau'r Gorfforaeth y daw hynny a medalau mewn niferoedd hanesyddol.

Helen Jenkins (triathlon), Tom James (rhwyfo), Geraint Thomas (seiclo), Hannah Mills (hwylio), Jade Jones (taekwondo), Nathan Stephens (athletau), Dai Greene (athletau) - dim ond rhai o'r Cymry allai wneud 2012 yn flwyddyn euraid.

Straeon perthnasol