Crwban môr prinaf y byd yng Nghymru

Crwban Môr Kemp's ridley Image copyright Other
Image caption Crwban Môr Kemp's ridley yw'r math mwyaf prin yn y byd

Mae elusen bywyd gwyllt morol yn annog cerddwyr i gadw llygad am rywogaeth brin iawn o grwban y môr sydd wedi cael ei weld yng Nghymru a'r Alban yn ddiweddar.

Dywed y Marine Conservation Society bod angen iddyn nhw gael gwybod am leoliadau'r crwbanod yn fyw neu'n farw.

Cafodd tri o'r crwbanod mor eu gweld yn farw ar draethau yn ystod mis Rhagfyr er eu bod fel arfer yn byw mewn moroedd cynhesach o lawer.

Dywedodd Dr Peter Richardson: "Mae'n bwysig fod pobl yn gwybod beth i wneud.

"Mae modd casglu crwbanod môr marw er mwyn cynnal archwiliad post mortem pwysig, ac mae modd achub crwbanod mor cyn belled nad ydyn nhw'n cael eu taflu yn ôl i'r môr."

Ceredigion

Kemp's Ridley yw'r math mwyaf prin o grwban mor ac mae'r rhywogaeth o dan fygythiad.

Fel arfer maent yn nythu ar nifer bach o draethau yng Ngwlff Mecsico, ond fe welwyd un yn farw ar draeth ar Ynysoedd yr Hebrides ar ddechrau mis Rhagfyr.

Hwn oedd y 36fed o'i fath i gael ei gofnodi, ond ychydig ddyddiau yn ddiweddarach fe gafodd un arall ei weld yn farw ar draeth yn Llan-non, Ceredigion.

Dywed Dr Richardson bod hyn yn awgrymu y gallai llawer mwy o'r crwbanod mor gael eu golchi ar draethau Prydain dros gyfnod y Nadolig, ac ychwanegodd:

"Ein cyngor yw na ddylid taflu'r crwbanod môr yn ôl i'r dŵr o dan unrhyw amgylchiadau.

"Er y gallai ymddangos eu bod wedi marw, mae'n bosib eu bod mewn gwirionedd mewn coma oherwydd yr oerni a bod modd eu hachub gyda gofal arbenigol."

Mae'r elusen yn galw ar bobl i ffonio mudiad Monitro Morol Amgylcheddol (MEM) os ydynt yn gweld crwban mor, a hynny drwy ffonio 01348 875000.