Prifysgol Caerdydd i elwa o greu cyffur gwrth-hepatitis C

Darlun 3D o'r cyffur INX-189 Image copyright Other
Image caption Yn ôl Yr Athro Chris McGuigan mae'r cyffur yn gallu cynnig gobaith i filoedd sy'n diodde

Gall prifysgol sy'n gyfrifol am driniaeth gwrth-hepatitis C elwa "yn sylweddol" ar ôl i un o gwmnïau mawr America gael y cyffur.

Cafodd y cyffur INX-189 ei baratoi gyntaf yn Ysgol Fferylliaeth Prifysgol Caerdydd yn 2008.

Mae'r cyffur ar hyn o bryd yn destun ail gyfnod o brofion, ac mae'n un o'r cyffuriau y mae cwmni Bristol-Myers Squibb wedi cymryd drosodd gan Inhibitex o America am £1.6 biliwn.

Dywedodd y gŵr busnes Syr Chris Evans bod y cyffur yn "ddarn gwych o fasnachu".

Dywedodd Yr Athro Chris McGuigan, oedd yn gyfrifol am greu'r cyffur ei fod yn gobeithio y gall fod yn cynnig gobaith i'r miloedd o gwmpas y byd sy'n diodde.

Yn ôl Sefydliad Iechyd y Byd mae tua 170 miliwn o bobl yn y byd yn diodde o hepatitis C.

Triniaeth

Mae dros 350,000 o bobl yn marw bob blwyddyn o afiechydon sy'n gysylltiedig gyda'r haint.

Ar hyn o bryd y driniaeth yw cymryd chwistrelliad o ddau gyffur, ribavirin ac interferon.

Ond mae'r sgil effeithiau yn aml yn ddifrifol fel na all cleifion gwblhau'r driniaeth.

Dywedodd Yr Athro McGuigan bod INX-189 yn dangos gweithgaredd gwrth-haint.

Cwmni fferyllol enfawr Bristol-Myers Squibb yw'r partner delfrydol i sicrhau bod y cyffur yn cael ei brofi yn glinigol yn gyflym.

"Mae pryniant yma yn allweddol i brifysgol Caerdydd, a fydd yn elwa ym mhob rhan o'r datblygiad," meddai'r Athro McGuigan.

"Yn bwysicach fe fydd yn ychwanegu ysgogiad i'n hymdrechion i gwblhau'r treialon a chynnig gobaith y cannoedd ar filoedd o ddioddefwyr drwy'r byd."

Hyder

Ychwanegodd Syr Chris Evans, cadeirydd Panel Y Sector Gwyddorau Bywyd Llywodraeth Cymru, ei fod yn falch iawn o'r newyddion.

Eglurodd bod hyn yn dangos "potensial gwerth sylweddol" i'r sector.

"Mae'n gyrhaeddiad arbennig gan Yr Athro McGuigan ac yn ddarn gwych o fasnachu".

Yn ôl Prifysgol Caerdydd mae'r pryniant yn dangos "hyder gwirioneddol" ym mhotensial INX-189.

"Fel y mae'n arferol gyda chymaint o gytundebau yn y sector fferyllol, mae'r cytundeb yn caniatáu taliadau ar wahanol gyfnodau i'r brifysgol pan fydd y cyffur INX-189 yn pasio'r gwahanol gamau yn y datblygiad clinigol," meddai llefarydd ar ran Prifysgol Caerdydd.

"Y disgwyl yw y bydd y broses wedi ei chwblhau erbyn 2015 neu 2016.

"Mae'r cytundeb hefyd yn cynnwys unrhyw daliadau pellach petai'r cyffur yn cyrraedd y farchnad."

Ychwanegodd y llefarydd bod union fanylion y cytundeb yn parhau yn gyfrinachol ond ei fod yn cynnig y posibilrwydd "gwirioneddol o ail-fuddsoddi" yn adran ymchwil ac addysg y brifysgol.

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.