Deddf hylendid i Gymru'n unig

Sglodion Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Ni fydd modd gweithredu deddf o Gymru ar fusnes o Loegr

Ni fydd sustem i raddio hylendid busnesau yn gallu cael ei orfodi ar fusnesau bwyd sydd wedi eu cofrestru yn Lloegr.

Mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu cyflwyno deddfwriaeth i orfodi busnesau bwyd i arddangos marc hylendid y busnes ar ddrws yr eiddo.

Ond wrth roi tystiolaeth i Bwyllgor Iechyd y Cynulliad, cadarnhaodd swyddogion y byddai rheolau ond yn weithredol i fusnesau sydd wedi eu cofrestru yng Nghymru.

Mae hynny'n golygu y byddai faniau byrbryd sy'n teithio i Gymru ar gyfer gwyliau a digwyddiadau arbennig ddim yn gorfod arddangos marc.

Dim gorfodaeth

Yn y pwyllgor, gofynnodd AC Pontypridd, Mick Antoniw:

"Sut fyddwch chi'n delio gyda gwerthwyr bwyd o'r ochr draw i'r ffin - gyda nifer o ddigwyddiadau mae gennych gwmnïau sy'n dod i mewn - sut byddwn ni'n eu hysbysu a sicrhau eu bod yn cydymffurfio?"

Daeth yr ateb gan Chris Brereton, Dirprwy Brif Ymgynghorydd Iechyd Amgylcheddol Llywodraeth Cymru, a ddywedodd:

"Yn amlwg ni allwn weithredu deddf yng Nghymru ar rywun sy'n masnachu o Loegr ac yn croesi'r ffin.

"Os oes gwerthwr bwyd sydd wedi ei gofrestru yn Lloegr yn teithio ar gyfer digwyddiad yng Nghymru, ni allwn fynnu eu bod yn arddangos sticer gorfodol."

Ond ychwanegodd swyddogion y byddai gan archwilwyr bwyd Cymru'r hawl i archwilio masnachwyr o Loegr oedd yn gwerthu bwyd, a throsglwyddo'r canlyniadau i'r awdurdodau lle cafodd y busnesau eu cofrestru.

Roedden nhw'n pwysleisio hefyd y byddai cyflwyno deddfwriaeth yng Nghymru, y rhan gyntaf o'r DU i wneud hynny, yn rhoi pwysau ar ardaloedd eraill i ddilyn.

Twyll?

Roedd pryder hefyd a fyddai rhai busnesau yn twyllo, gan gynnwys newid tystysgrifau er mwyn dangos marc uwch.

Wrth ateb cwestiwn am hynny gan Kirsty Williams, arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol, dywedodd David Worthington o Lywodraeth Cymru:

"Yn anffodus rhaid nodi nad yw dynoliaeth yn gwbl onest, ac yn fy nghyfnod hir yn y maes does dim un maes o fewn fy ngwaith sydd heb ddangos elfen o dwyllo ar ryw gyfnod."

Ond ychwanegodd Mr Worthington y byddai modd i gwsmeriaid wirio'r marciau sy'n cael eu harddangos gan fusnesau yn erbyn y marc ar wefan yr awdurdod lleol, ac y byddai'n drosedd pe bai unrhyw fusnes yn arddangos marc gwahanol.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.