Sefydliad Polisi Cyhoeddus i Gymru

Carwyn Jones Image copyright PA
Image caption Nid oes lle i gystadleuaeth o fewn y gwasanaethau cyhoeddus yn ôl Carwyn Jones

Mae'r Prif Weinidog Carwyn Jones wedi cyhoeddi cynlluniau i greu sefydliad polisïau i rannu syniadau ar sut i wella gwasanaethau cyhoeddus.

Mewn araith, mae Carwyn Jones wedi cadarnhau ei gred nad oes lle i gystadleuaeth o fewn y gwasanaethau cyhoeddus.

Rhaid i'r gwasanaethau rhannu staff, offer a swyddfeydd, yn ôl y Prif Weinidog.

Wrth siarad mewn cynhadledd yng Nghaerdydd, dywedodd bod yn rhaid i weinidogion a swyddogion y llywodraeth glywed y syniadau gorau o ledled y byd.

"Rwy'n credu bod angen i ni wella gallu yn y maes hwn, a dyna pam fy mod wedi ymrwymo i ddatblygu Sefydliad Polisi Cyhoeddus ar gyfer Cymru," meddai.

"Dylai'r Sefydliad fod yn bont rhwng Llywodraeth Cymru a byd ymchwil a'r melinau trafod, er mwyn creu rhwydwaith cryf o arbenigedd a dealltwriaeth, yn seiliedig ar ddealltwriaeth gytûn o'r problemau a'r cyfleoedd yr ydym ni'n eu hwynebu yng Nghymru.

"Dylai fod hyd fraich oddi wrth y Llywodraeth, ond gyda chysylltiad agos â hi, gan sicrhau y gall herio syniadau a dylanwadu ar y dulliau cyflawni o'r dechrau'n deg.

"Ni ddylai darfu ar waith Sefydliad Bevan a'r Sefydliad Materion Cymreig - mae'n bwysig cydnabod y gwaith pwysig y maent yn ei wneud gyda chyfleusterau cyfyngedig."

Yn ôl Carwyn Jones, mae agwedd Llywodraeth Cymru tuag at y sector cyhoeddus yn seiliedig ar "gydweithio, symleiddio ac atebolrwydd".

Ers cychwyn datganoli, mae llywodraethau Cymru wedi datgan nad oes gan y sector preifat rhan i'w chwarae yng ngwasanaethau cyhoeddus.

Lloegr ar y blaen

Dywedodd Carwyn Jones: "Mae yna dystiolaeth glir bod dilyn dulliau'r farchnad yn tynnu'n groes i gydraddoldeb a chyfiawnder cymdeithasol - i ni mae'r rhain yn egwyddorion creiddiol, a rhaid iddynt fod yn sail ar gyfer darparu gwasanaethau cyhoeddus."

Mae ei sylwadau yn dilyn erthygl gan y cyn-weinidog tramor, David Miliband, sy'n cynnig nad yw'r gwasanaeth iechyd yng Nghymru wedi cadw fyny gyda Lloegr.

Wrth ysgrifennu yn y New Statesman wythnos diwethaf, dywedodd Mr Miliband fod angen diwygiad a buddsoddiad i wella'r gwasanaeth iechyd, gan ychwanegu, "Pan fo diwygiad ar goll, yn yr Alban a Chymru, roedd gwelliannau yn llawer arafach."

Ddydd Mercher, lansiodd David Cameron ei ymosodiad ar y Blaid Lafur am ei driniaeth o'r gwasanaeth iechyd yng Nghymru.

Yn ôl Llywodraeth Cymru, roedd ffigyrau llywodraeth San Steffan yn 'hollol anghywir'.

Straeon perthnasol