'Chwyldro - i'r dosbarth canol'

Guto Bebb, Rhys Iorwerth, Gwyneth Lewis, Simon Brooks a Meri Huws Image copyright Other
Image caption Y pump sy'n mynegi barn yw Guto Bebb, Rhys Iorwerth, Gwyneth Lewis, Simon Brooks a Meri Huws

I nodi 50 mlynedd ers darlith Tynged yr Iaith, mae Radio Cymru wedi comisiynu pum darlith fer.

Y gobaith yw y byddan nhw'n cynnig sawl gogwydd gwahanol ar y Gymraeg yn 2012.

Yn ei ddarlith yntau ddydd Llun dywedodd Aelod Seneddol Aberconwy, y Ceidwadwr Guto Bebb, fod Tynged yr Iaith wedi arwain at chwyldro ar gyfer y dosbarth canol yn unig.

"Methiant Tynged yr Iaith oedd gwadu'r cyd-destun economaidd," meddai.

"Mi oedd y pwyslais ar Gymreigio sefydliadau yn lle atal crebachu cymunedau Cymraeg ..."

Dywedodd fod enw Saunders yn golygu ei fod yn dechrau meddwl am Geraint Jarman.

"Rhyfedd o beth o ystyried cyfraniad aruthrol Saunders i'r Gymru sydd ohoni.

"Ac eto, gydag un gân fer o 1987, Nos Da Saunders, mae 'na gysylltiad parhaol wedi ei greu yn fy meddwl rhwng un o feddylwyr mawr gwleidyddol y Gymry Gymraeg a'r artist a wnaeth, yn fwy na neb, sicrhau bod y gair 'cool' yn gallu sefyll law wrth law a diddordeb mewn cerddoriaeth gyfoes Gymraeg wrth i mi dyfu fyny ddiwedd y 1970au a dechrau'r 1980au."

Mae modd gwrando ar ei ddarlith yma.

Y rhai eraill sy'n lleisio eu barn yn ystod yr wythnos yw Rhys Iorwerth, Gwyneth Lewis, Simon Brooks a Meri Huws.

Mae'r darlithoedd ar BBC Radio Cymru bob dydd am 12.03pm.

Bydd modd clywed y darlithoedd yma.