Bywyd newydd i blasty hynaf Cwmbran

Plasty Llanyrafon Image copyright Other
Image caption Mae’r plasty wedi bod yn fferm geffylau ac yn amgueddfa ffermio

Ar ôl gwerth £1.6m o waith adnewyddu, bydd hen blasty yng Nghwmbran yn ailagor fel canolfan dreftadaeth cefn gwlad.

Mae Plasty Llanyrafon, adeilad rhestredig o'r 17eg ganrif, wedi cael ei drawsnewid ac erbyn hyn yn cynnwys caffi, ystafelloedd cymunedol ac addysgol, ynghyd ag arddangosfeydd am hanes yr hen dŷ.

Bydd hefyd cyfle i gael cipolwg ar ystlumod prin ac i flasu bwyd a diod o erddi a pherllannau'r plasty.

Daeth 80% o'r arian ar gyfer y prosiect o Gynllun Datblygu Cefn Gwlad yr Undeb Ewropeaidd.

Bydd yr Aelod Cynulliad Alun Davies, is-gadeirydd llywodraeth Cymru ar gyfer rhaglenni Ewropeaidd, yn agor yr adnodd yn swyddogol ddydd Mawrth.

Gwaith adnewyddu

"Mae'r adeilad godidog yma wedi cael ei drawsnewid ac mae o nawr wir yn adnodd i'r gymuned fod yn falch ohono," meddai arweinydd Cyngor Torfaen, Bob Wellington.

Image copyright Other
Image caption Bydd y gwirfoddolwyr yn helpu i edrych ar ôl y plasty a’r gerddi

"Hoffwn ddiolch i grŵp cymunedol Plasty Llanyrafon sydd wedi bod yn weithgar iawn trwy gydol y prosiect. Maent wedi gweithio'n agos iawn gyda'r contractwyr a byddent yn chwarae rhan flaenllaw yn cyflwyno hanes nodedig y plasty i ymwelwyr."

Bydd yr adnoddau ar gael i'r cyhoedd o Fai 2012 ar ôl rhagor o waith adnewyddu.

Plasty Llanyrafon yw'r adeilad seciwlar hynaf yng Nghwmbran. Mae darnau o'r tŷ yn dyddio'n ôl i Oes y Tuduriaid ac roedd yn gartref i sawl teulu lleol enwog.

Eglurodd Bill Hill, prif swyddog adfywio Cyngor Torfaen, bod yna dair thema i gynllun adfywio Llanyrafon.

"Wrth galon y prosiect y mae'r dreftadaeth, a bydd yna felly ystafelloedd deongliadol i'r cyhoedd gael dysgu am hanes y tŷ," meddai.

"Ond mae ystlumod pedol lleiaf hefyd wedi ymgartrefu yma, ac felly bydd yn gyfle i'r cyhoedd edrych arnynt trwy'r 'bat cam'.

"Y drydedd thema yw'r ymgyrch i dyfu bwyd cymunedol a lleol. Rydym am adfywio'r hen berllannau; mae rhai gwirfoddolwyr wedi bod yn creu seidr gyda'r afalau yn barod.

"Hefyd, bydd tyfwyr lleol yn gwerthu eu nwyddau mewn stondinau yn ystod y diwrnod lansio ar Chwefror 21."

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.