'Peryglon cwffio cawell'

Mae un o arweinwyr meddygon Cymru wedi rhybuddio am beryglon ymuno â'r nifer cynyddol o glybiau cwffio cawell "stryd gefn".

Mae'r gamp wedi cynyddu mewn poblogrwydd yn ystod y blynyddoedd diwethaf - yn enwedig yn ardal Casnewydd a Chymoedd Gwent.

Dywed Dr David Bailey, cadeirydd pwyllgor meddygon Cymreig Cymdeithas Feddygol Prydain, fod y peryg o ddioddef anafiadau difrifol gan gynnwys niwed i'r ymennydd yn cynyddu oherwydd diffyg hyfforddiant proffesiynol, cyfarpar diogelwch digonol ac yswiriant cywir.

Ar hyn o bryd nid oes cofrestr ganolog ar gyfer clybiau cwffio cawell Cymreig ac nid yw hyd yn oed Cymdeithas Brydeinig Grefft Ymladd yn gwybod faint o glybiau sy'n bodoli yng Nghymru.

'Anymwybodol'

Y gred gan bobl sy'n ymwneud â'r gamp yw bod rhwng 20 a 30 o glybiau yn bodoli yng Nghasnewydd a Chymoedd Gwent a bod tua 50 yng Nghymru - y rhan fwyaf ohonynt yn anrheoledig.

"Yn y pen draw mae eich gwrthwynebydd am eich gwneud chi'n anymwybodol felly mae hwn yn risg diogelwch arwyddocaol," meddai Dr Bailey.

Image copyright PA
Image caption Nid oes cofrestr ganolog ar gyfer clybiau cwffio cawell Cymreig

"Ond os ydych chi'n cymryd rhan mewn gornest heb unrhyw amddiffyn neu gefnogaeth o'r tu allan mae'r risg hwnnw'n cynyddu."

Mae clybiau fel Clwb yr Hebogiaid ym Mlaenau Gwent wedi bod yn dysgu Crefft Ymladd Cymysg - yr enw swyddogol am gwffio cawell - er 20 mlynedd.

Mae aelodau o'r clwb hwn yn hyfforddi am fisoedd cyn gornest, yn wahanol i glybiau "stryd gefn", sy'n cael eu talu £50 i gymryd rhan mewn gornestau proffesiynol heb hyfforddiant swyddogol.

Mae cystadlaethau cwffio cawell yn cael eu cynnal yn rheolaidd ar draws Cymru erbyn hyn ac maen nhw'n denu miloedd o wylwyr.

'Dyffryn y Brenhinoedd'

Dywedodd Ed Ferris o Gasnewydd, sy'n gyffiwr cawell, fod problemau arwyddocaol o ran peidio rheoleiddio'r gamp.

"Mae llawer o bobl wedi'u hyfforddi mewn un dull a thamed bach o hyfforddiant mewn dull arall ac maen nhw'n gallu agor clybiau ar liwt ei hun am fod y gamp heb gael ei rheoleiddio.

"Fe fyddwn i'n dweud bod hyn yn beryglus oherwydd mae llawer o gystadlaethau yn cael eu cynnal ar hyn o bryd lle mae rhai pobl sy'n cystadlu heb lawer o brofiad.

"Byddai'r gamp yn dioddef pe bae un o'r bobl hyn yn cael ei hanafu ac fe allai hyn ddigwydd".

Yn ystod y blynyddoedd diwethaf mae Cyngor Casnewydd wedi defnyddio'u gwefan i hysbysebu nifer o gystadlaethau gan gynnwys cystadleuaeth "Dyffryn y Brenhinoedd" gafodd ei chynnal yng Nghanolfan Motorpoint yng Nghaerdydd.

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.