Bagiau untro: Cyfraniadau yn rhoi hwb i elusennau

Bag untro Image copyright Getty Images
Image caption Yn 2009 aeth siopwyr Cymru adref â thua 350 miliwn o fagiau untro o'r prif archfarchnadoedd.

Mae elusennau yng Nghymru yn dechrau elwa o gyfraniadau ers i dâl am y bagiau gael ei gyflwyno ym mis Hydref y llynedd, yn ôl archfarchnadoedd.

Ers mis Hydref 2011 mae'n rhaid i gwsmeriaid siopau Cymru dalu o leiaf 5c am unrhyw fag untro.

O ganlyniad i'r polisi mae perchnogion siopau sy'n cyflogi mwy na 10 person yn gorfod cadw cofnod o nifer y bagiau maen nhw'n eu gwerthu a nodi sut mae'r arian yn cael ei wario.

Mae masnachwyr yn cael eu hannog i roi'r arian i elusennau neu achosion amgylcheddol o dan y ddeddf.

'Hanfodol'

Mae archfarchnadoedd Tesco ac Asda wedi rhoi dros £100,000 yr un i achosion da.

Bydd yr elusen amgylcheddol Cadwch Gymru'n Daclus yn derbyn arian gan 46 cwmni.

Mae hyd at 90% yn llai o fagiau untro yn cael eu defnyddio ers i dâl am y bagiau gael ei gyflwyno, yn ôl archfarchnadoe

Mae cwmni Tesco, gytunodd i roi'r cyfraniad llawn o 5c am bob bag sy'n cael ei werthu i RSPB Cymru, wedi rhoi £110,000 i'r elusen hyd yn hyn.

Dywedodd RSPB Cymru fod cyfraniad Tesco yn "hanfodol" ac fe fyddai'r arian yn sicrhau y byddai pobl yn gallu mwynhau bywyd gwyllt a natur yng Nghymru.

Mae rhan o'r arian wedi ei wario ar ddatblygu gwarchodfeydd natur yr elusen yng Nghonwy a Charngafallt.

'Lleihau sbwriel'

Mae Cadwch Gymru'n Daclus wedi derbyn £5,744 gan gwmni John Lewis hyd yn hyn.

Mae'r arian wedi cyllido dau brosiect gan gynnwys cynllun gwella cynefin yn ardal Splot yng Nghaerdydd.

Hyd yn hyn mae Cadwch Gymru'n Daclus wedi derbyn £6,641 o bunnoedd gan 11 manwerthwyr ac fe fydd 35 cwmni arall gan gynnwys Argos, McDonalds a Homebase yn rhoi arian i'r elusen yn ddiweddarach eleni.

Dywedodd llefarydd ar ran Cadwch Gymru'n Daclus: "Gall yr arian gael ei ddefnyddio ar gyfer cynlluniau sy'n ymwneud â gwella'r amgylchedd.

"Bydd defnyddio llai o fagiau untro yn lleihau sbwriel ac o fudd i fywyd gwyllt."

Penderfynodd cwmni Asda dosbarthu incwm bagiau untro rhwng nifer o elusennau ac fe fydd y cwmni wedi rhoi £136,000 i achosion da lleol erbyn mis Mai eleni.

Bydd Ambiwlans Awyr Cymru a'r elusen iechyd meddwl Llanelli Mind yn derbyn dros £6,000 yr un gan Asda ac fe fydd y cwmni yn rhoi £5.500 i Uned Gofal Arbennig Babanod De Morgannwg.

Prosiectau amgylcheddol

Mae cwmni Arcadia, sy'n berchen siopau fel Topshop, Burtons, a Miss Selfridge, yn rhoi rhan o'r arian sy'n deillio o fagiau untro i elusen Tŷ Hafan yn ddiweddarach eleni.

Dywed yr elusen - sydd angen codi £3 miliwn yn flynyddol i ddarparu gwasanaethau cymorth i blant - y byddai'r cyfraniad yn "cael ei groesawu'n fawr".

Yn ôl cwmni'r Co-operative fe fyddan nhw'n rhoi £100,000 i brosiectau amgylcheddol yng Nghymru.

Mae hyd at 90% yn llai o fagiau untro yn cael eu defnyddio ers i dâl am y bagiau gael ei gyflwyno ym mis Hydref y llynedd, yn ôl archfarchnadoedd.

Mae nifer y bagiau untro a werthwyd gan Sainsbury's wedi gostwng 90%, mae'r Co-operative wedi gwerthu 86% yn llai o fagiau, ac mae Morrisons wedi gwerthu 60% yn llai o fagiau ers mis Hydref diwethaf.

Daeth y ffigurau i law BBC Cymru ar ôl cais Rhyddid Gwybodaeth i Lywodraeth Cymru.

Datgelodd Llywodraeth Cymru eu bod wedi derbyn 12 cwyn ynghylch ta bagiau untro.

Roedd y cwynion yn cynnwys rhai oedd yn ymwneud â'r tâl, rhai oedd yn ymwneud â chwsmeriaid yn gorfod talu am fagiau bwyd, a rhai oedd yn cyhuddo masnachwyr o beidio dilyn y rheoliadau.

Dywedodd Llywodraeth Cymru nad oedden nhw'n ymwybodol fod unrhyw fusnes wedi cael eu rhybuddio na derbyn dirwy am beidio dilyn y rheoliadau.

Yn 2009 aeth siopwyr Cymru adref â thua 350 miliwn o fagiau untro o'r prif archfarchnadoedd.

Cymru yw'r wlad gyntaf yn y Deyrnas Unedig i gyflwyno tâl am fagiau ond fe fydd Gogledd Iwerddon yn cyflwyno cynllun tebyg ym mis Ebrill 2013.dd.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.