Ceisio darbwyllo am newidiadau i'r Gwasanaeth Iechyd

Stethosgop Image copyright Not Specified
Image caption Mae gwrthwynebiad eisoes i'r newidiadau sydd ddim wedi eu cyhoeddi eto

Gall BBC Cymru ddatgelu bod gweinidogion Cymru'n bwriadu cydweithio ar ymgyrch cysylltiadau cyhoeddus i geisio darbwyllo pobl i dderbyn newidiadau dadleuol i'r Gwasanaeth Iechyd.

Wedi misoedd o brotestiadau ac ymgyrchoedd yn erbyn cynlluniau posib i israddio a chanoli gwasanaethau, mae Llywodraeth Cymru'n datblygu strategaeth newydd "i symud pethau ymlaen" cyn gynted ag y bydd yr etholiadau lleol drosodd ddydd Iau.

Mae'r system bresennol "yn cynnig ansawdd cyfnewidiol" ac yn rhy ddrud i'w chynnal, yn ôl ymchwil gomisiynwyd gan fyrddau iechyd.

Mae disgwyl i'r byrddau ddechrau amlinellu eu cynlluniau i'r cyhoedd ym mis Mai.

Bydd 'na ymgynghori ffurfiol dros yr haf ac mae disgwyl i gynlluniau terfynol gael eu cymeradwyo a'u gweithredu o fis Awst ymlaen.

'Anodd a dadleuol'

Mae'r cabinet wedi cefnogi strategaeth o iaith "ddiamwys ac uniongyrchol" ynglŷn â pheryglon parhau gyda'r drefn bresennol o wasanaethau.

Mae papur cabinet wedi dweud y bydd y newidiadau "yn anodd ac yn ddadleuol".

"Fe fydd meddygon yn chwarae rhan fwy blaenllaw," meddai.

Mae wedi nodi hefyd y bydd ysbytai yn dod yn "ganolfannau rhagoriaeth" gyda "chryfderau amlwg".

Yn ôl ymchwil arbenigwyr Prifysgol Morgannwg, a gomisiynwyd gan y byrddau iechyd, mae'r system bresennol ar draws Cymru yn "ddrud i'w chynnal" er ei fod yn cynnig amrywiaeth o safon.

Dywedodd Lesley Griffiths, Gweinidog Iechyd Cymru, fod angen i'r "Gwasanaeth Iechyd yng Nghymru newid er mwyn sicrhau ei fod yn parhau i wella ac yn debyg i'r gwasanaethau iechyd gorau yn y byd".

Gwrthwynebiad

Cafodd yr ymchwil ei gyflwyno i'r cabinet a'i gadarnhau gan Brif Weinidog Cymru Carwyn Jones ym mis Mawrth.

Mae'r llywodraeth hefyd yn paratoi i gynyddu'r rhybuddion am ddiogelwch gwasanaethau oni bai bod newidiadau mawr yn cael eu cyflwyno.

Hyd yn oed cyn i'r cynlluniau gael eu cyflwyno, mae'r llywodraeth yn wynebu gwrthwynebiad.

Mae arolwg barn ddiweddar YouGov ar ran Cydffederasiwn y Gwasanaeth Iechyd wedi awgrymu bod 60% o bobl yn gwrthwynebu canoli gwasanaethau mewn ysbytai mwy.

Mae Mrs Griffiths wedi amddiffyn yr angen am newid ac wedi addo na fydd ysbytai cyffredinol yn cael eu hisraddio.

Dywedodd llefarydd ar ei rhan: "Mae Llywodraeth Cymru eisiau sicrhau gwasanaethau diogel a chynaliadwy i gleifion.

"Dydyn ni ddim yn ymddiheuro am hynny ac rydym wedi dweud droeon mai dyna ein nod.

"Os nad yw'r gwrthbleidiau'n rhannu'r nod ac yn ffafrio defnyddio'r mater difrifol hwn i ddibenion etholiadol, mae i fyny iddyn nhw egluro'u hunain i bobl Cymru."

'Israddio'

Yn ôl llefarydd y Ceidwadwyr ar iechyd, Darren Millar AC: "Mae'r agenda gudd yma dros ganoli yn profi bod Llafur yn bwriadu israddio gwasanaethau lleol - rhywbeth y maen nhw wedi'i wadu droeon.

"Mae eu toriadau hanesyddol i gyllid iechyd Cymru yn bygwth gwasanaethau rheng flaen a bydd yn arwain at gleifion yn gorfod teithio'n bellach am driniaeth."

Dywedodd Elin Jones, llefarydd Plaid Cymru ar iechyd: "Mae hyn wedi dangos bwriad Llywodraeth Lafur Cymru i israddio ysbytai - maen nhw eisiau tanseilio hyder y cyhoedd yn ein gwasanaethau iechyd fel eu bod yn gallu parhau â'u cynlluniau niweidiol.

"Mae hyn yn profi nad ydy ein Gwasanaeth Iechyd ni ddim yn ddiogel yn nwylo Llafur - y peth lleia' all pobl Cymru ei ddisgwyl yw bod y llywodraeth yn onest ynglŷn â natur y toriadau maen nhw eisiau eu cyflwyno."

Dywedodd Kirsty Williams, Arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig: "Mae'n amlwg fod Llywodraeth Lafur Cymru yn bwriadu cyflwyno newidiadau i'n Gwasanaeth Iechyd heb ystyried yr ymateb i'w hymgynghoriad.

"Maen nhw wedi dweud yn gyhoeddus nad oedd ganddynt gynlluniau i israddio ysbytai rhanbarthol ond mae hyn yn dangos mai dim ond gohirio cynlluniau yr oedden nhw tan ar ôl yr etholiadau."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.