Bygythiad 'eithriadoldeb Seisnig' medd Andrews

Leighton Andrews AC Image copyright BBC news grab
Image caption Fe wnaeth Leighton Andrews ei sylwadau mewn araith yn Aberystwyth

Mae Gweinidog Addysg Cymru wedi cyhuddo llywodraeth y DU o "eithriadoldeb Seisnig" sy'n bygwth undod y Deyrnas Unedig.

Dywedodd Leighton Andrews bod y glymblaid sy'n cael ei harwain gan y Ceidwadwyr yn gwneud penderfyniadau heb roi ystyriaeth i'r cyrff datganoledig.

Dywedodd bod y glymblaid yn cymryd arni ei bod yn siarad dros yr holl DU ar addysg, ond ei bod yn trafod Lloegr yn unig wrth son am ddiwygio'r gyfundrefn les.

Mynnodd llywodraeth y DU ei bod yn "deall ac yn parchu" datganoli.

Defnyddiodd Mr Andrews araith yn Aberystwyth i ymosod yn ffyrnig ar wneuthurwyr polisi yn Lloegr.

'Dewis clir'

"Mae'n glir nad ydynt wedi ystyried manylion eu polisïau a'u goblygiadau i weddill y DU, yn enwedig lle mae eu polisïau ar gyfer y DU yn galw am gydweithrediad gan y cyrff datganoledig," meddai.

Ychwanegodd bod y glymblaid yn cymryd arni i siarad am y DU ar addysg er bod Llywodraeth Cymru wedi gwrthod ffioedd dysgu uwch.

Dywedodd hefyd bod y glymblaid yn ystyried Lloegr fel "y model delfrydol" am ddarparu diwygiadau i'r gyfundrefn les.

Dywedodd: "O dan y glymblaid, polisi Lloegr sy'n symud i ffwrdd oddi wrth rannau eraill y DU.

"Eithriadoldeb Seisnig yw ymarfer gwleidyddol y glymblaid yma.

"Rwy'n credu'n gynyddol bod gennym ddewis clir. Gweledigaeth newydd i'r DU, fel y mae Prif Weinidog Cymru wedi cynnig, neu bolisi o eithriadoldeb Seisnig sy'n ceisio codi muriau o amgylch cadarnleoedd Ceidwadol."

'Uchelgeisiol'

Ond mynnodd Ysgrifennydd Cymru, Cheryl Gillan, bod llywodraeth y DU yn deall ac yn parchu datganoli, ac yn parhau i drafod pob mater perthnasol gyda gweinidogion ym Mae Caerdydd.

Ychwanegodd bod y glymblaid yn "uchelgeisiol dros Gymru".

Dywedodd: "Y gwir amdani yw nad annibyniaeth nac arwahanrwydd sydd ei angen ar Gymru.

"Mae angen rhyng-ddibynrwydd y pedair cenedl i roi cryfder a diogelwch mewn cyfnodau anodd.

"Ac mae angen llywodraethau yn Llundain a Chaerdydd i weithio gyda'i gilydd i greu'r amgylchiadau iawn ar gyfer twf economaidd, buddsoddiad a swyddi."

Dywedodd llefarydd ar ran yr Adran Addysg mai mater i weinyddiaethau Cymru a Gogledd Iwerddon oedd sut i redeg eu sustemau addysg.

"Nid ydym yn ymddiheuro am geisio torri'r cylch o arholiadau mewn cyrsiau TGAU - ni ddylai ysgol fod yn fater o droedio'n ddiflas o un prawf i'r llall."

Ychwanegodd bod sefyll a phasio modiwlau wedi dod yn hollbwysig yn hytrach na chael "dealltwriaeth barhaus a chariad tuag at bwnc".

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.