Barnwr yn gorchymyn bwydo gorfodol

Yr Uchel Lys
Image caption Mae'r Llys Gwarchod yn rhan o'r Uchel Lys yn Llundain

Mae barnwr mewn llys arbennig wedi gwneud gorchymyn mewn perthynas â menyw sydd ag anorecsia difrifol.

Roedd y fenyw - sy'n byw yng Nghymru ond na ellir ei henwi am resymau cyfreithiol - yn wreiddiol wedi mynegi ei dymuniad i gael llonydd i farw, ac nad oedd am gael ei hadfywio pan fyddai'r amser yn dod.

Yn ddiweddarach, dywedodd ei fod am gael byw ond ei bod hefyd am gael bod yn gyfrifol am wneud penderfyniadau am ei dyfodol.

Roedd wedi gwrthod unrhyw fwyd solet ers dros flwyddyn.

Yn y llys arbennig, cyhoeddodd y barnwr Mr Ustus Peter Jackson orchymyn y dylai'r fenyw gael ei bwydo'n orfodol "er ei lles ei hun".

Dywedodd fod y penderfyniad yn un anodd iawn, gan ei fod yn galw am gydbwysedd rhwng bywyd ar yr un llaw ac annibyniaeth bersonol ar y llall.

'Hollol gytbwys'

Dywedodd: "Mae'r ddwy ochr, yn fy marn i, bron yn hollol gytbwys, ond wedi ystyried mor ofalus ag y gallaf, rwyf o'r farn bod yr achos yn disgyn y sicr i gyfeiriad triniaeth fydd yn achub bywyd.

"Mae'n gyfreithiol ac er ei lles ei hun iddi gael ei bwydo - yn orfodol os oes rhaid."

Ychwanegodd y barnwr bod y fenyw yn ddifrifol wael ond bod gwellhad iddi, ac nad oedd am farw ond uwchben pob dim nad oedd am fwyta na chael ei bwydo.

"Mae'n gweld ei bywyd yn ddiwerth ac am gael yr hawl i wneud ei dewisiadau ei hun, gan sylweddoli bod gwrthod bwyta yn siŵr o arwain at ei marwolaeth," meddai.

Cafodd achos y fenyw ei ddwyn gerbron y llys gan awdurdod lleol na ellir ei enwi.

'Bregus iawn'

Y tro diwethaf i'w Mynegai Màs Corfforol (BMI) gael ei fesur roedd yn 11.3 - y ffigwr sy'n cael ei ystyried yn iach yw oddeutu 20.

Ychwanegodd y barnwr: "Mae'r wladwriaeth nawr yn ceisio ymyrryd yn hwyr yn y dydd, ac fe fydd yr ymyrraeth yn boenus dros ben i'w theulu a'i gofalwyr.

"Mae E (y fenyw) yn berson arbennig sydd â gwerth i'w bywyd. Nid felly mae hi'n gweld pethau, ond efallai y bydd yn y dyfodol.

"Fyddwn ni ddim yn mynd yn groes i'w hewyllys pe bai triniaeth yn ofer, ond nid felly y mae hi.

"Er yn feichus i E, mae posibilrwydd y bydd yn llwyddo. Bydd gwasanaethau ac arian yn cael eu darparu nawr nad oedd ar gael yn flaenorol, ac ni fyddai'n iawn i mi wrth y cyfle olaf i helpu'r fenyw ifanc fregus iawn yma."