Llafur yn cyhoeddi ymgeiswyr Comisiynwyr Heddlu

Alun Michael a Tal Michael
Image caption Dau sydd wedi eu dewis dros y Blaid Lafur yw'r tad a'r mab, Alun a Tal Michael

Mae'r Blaid Lafur wedi cyhoeddi rhestr lawn o'i hymgeiswyr i fod yn gomisiynwyr heddlu etholedig.

Yn wreiddiol roedd y blaid yn gwrthwynebu creu'r swyddi, ond mae'n cyhoeddi ymgeiswyr i bob un o'r pedwar llu heddlu yng Nghymru.

Bydd etholiadau'n digwydd trwy Gymru a Lloegr, heblaw am Lundain, ar Dachwedd 15.

Eisoes roedd cyn-weinidog amaeth Cymru, Christine Gwyther, wedi ei dewis ar gyfer bod yn ymgeisydd ar gyfer Heddlu Dyfed Powys yn ddiwrthwynebiad.

Bydd y cyn-weinidog yn y Swyddfa Gartref, Alun Michael yn ymgeisio yn Ne Cymru tra bydd ei fab, Tal Michael, yn sefyll yng ngogledd Cymru.

Hamish Sandison sydd wedi ei ddewis i ymgeisio yn ardal Heddlu Gwent.

'Gwahaniaeth clir'

Wrth gyhoeddi'r pedwar ymgeisydd fe ddywedodd y Blaid Lafur y byddan nhw'n "gwarchod cymunedau ac ymladd trosedd".

"O fewn Llafur Cymru rydym yn cydnabod pwysigrwydd allweddol diogelwch ein cymunedau a gwarchod ein cymunedau," meddai Carwyn Jones, Prif Weinidog Cymru.

"Dyna paham ei fod yn un o addewidion y blaid ar gyfer etholiad y cynulliad y llynedd i benodi 500 o swyddogion cymunedol cynorthwyol.

"Mae'n arwydd clir o'r gwahaniaeth rhyngddom a'r Ceidwadwyr."

Fe wnaeth Owen Smith, AS Pontypridd a llefarydd y Blaid Lafur ar Gymru, ddweud na fydden nhw fel plaid, petai nhw mewn llywodraeth yn San Steffan, yn cwtogi nifer yr heddlu.

"Fe fyddem yn canolbwyntio ar gwtogi troseddau.

"Mae'r Ceidwadwyr yn bwriadu cwtogi 750 o blismyn yng Nghymru."

Fe ddywed llywodraeth y DU y bydd cyfnewid awdurdodau heddlu am gomisiynwyr etholedig yn gwneud yr heddlu yn fwy atebol.

Y comisiynwyr fydd yn gyfrifol am bennu cyllidebau a lefelau treth cyngor, ac fe fydd ganddyn nhw'n grym i gyflogi neu ddiswyddo prif gwnstabliaid.

Ymgeiswyr annibynnol

Mae'r Ceidwadwyr Cymreig yn gobeithio sefyll am y pedair swydd, ac am gael cymaint o ymgeiswyr â phosib erbyn diwedd mis nesaf.

Dywedodd Plaid Cymru y byddan nhw'n cefnogi ymgeiswyr di-blaid sy'n cefnogi datganoli pwerau'r heddlu.

Bydd ymgeiswyr o'r Democratiaid Rhyddfrydol yng Nghymru sy'n sefyll mewn etholiad ddim yn derbyn arian gan y blaid yn ganolog i wneud hynny.

Mae'r Ysgrifennydd Cartref, Theresa May, wedi dweud ei bod yn gobeithio gweld nifer o ymgeiswyr annibynnol tebyg i'r cyn-filwr Simon Weston a fydd yn sefyll yn ardal Heddlu De Cymru.

Dywedodd yr Athro Martin Innes, cyfarwyddwr Sefydliad Gwyddorau Heddlu ym Mhrifysgol Caerdydd, ei fod yn optimistaidd y byddai'r newidiadau yn gweithio, er gwaetha'r cyfyngiadau ar wariant cyhoeddus.

"Dwi'n credu y bydd yn rôl hynod heriol," meddai.

"Mae 'na lot o drafod wedi bod ac am yr hyn all fynd o'i le.

"Ond, rydym yn gwybod y bydd gwasanaethau cyhoeddus yn cael llai o gyllid ac fe fydd hyn yn anodd iawn ac y bydd rhaid gwneud y gorau o'r hyn sydd ar gael."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.