Llywodraeth Cymru yn cwtogi cyllideb amddiffyn llifogydd

Afon Image copyright AFP
Image caption Roedd glaw trwm diweddar wedi arwain at lifogydd mewn rhannau o Geredigion

Mae pwyllgor o aelodau'r cynulliad wedi clywed am doriadau sylweddol i'r arian sy'n cael ei wario ar amddiffyn Cymru rhag llifogydd.

Mae cyllideb Llywodraeth Cymru i ddelio gyda llifogydd ac erydiad arfordirol yn wynebu toriad o £30 miliwn dros bedair blynedd.

Yn ôl gweinidogion, mae'r bai am y gostyngiad mewn grant bloc gan Y Trysorlys.

Fe ddaw'r rhybudd mewn tystiolaeth i bwyllgor o ACau yn ystod un o'r misoedd Mehefin mwya' gwlyb i'w gofnodi a llifogydd dinistriol mewn rhannau o ganolbarth Cymru.

Dwy flynedd yn ôl fe wnaeth Llywodraeth Cymru wario £68 miliwn ar reoli llifogydd a risg arfordirol ac fe gafodd £53 miliwn ei wario'r llynedd.

Ond fe fydd yr arian yn gostwng i £37 miliwn yn 2014/15.

Cyllidebau

Mae'r gyllideb cyfalaf am adeiladu a chynnal a chadw yn cael ei gwtogi o £30 miliwn yn 2010/11 i £21 miliwn eleni a thua £10 miliwn yn 2014/15.

Dywedodd John Griffiths, Gweinidog Amgylchedd Cymru, nad ydi o yn rhagweld newidiadau enfawr i gyllidebau sydd eisoes wedi eu hamcangyfrif.

Fe fydd Mr Griffiths yn rhoi tystiolaeth ddydd Mercher i bwyllgor amgylcheddol y Cynulliad.

"Rydym wedi bod mewn sefyllfa yn y gorffennol lle mae cyllidebau yn cynyddu yn flynyddol, ond dim dyna'r achos erbyn hyn.

"Roedd yr adolygiad gwariant diwethaf (Hydref 2010) yn golygu gostyngiad yn y gyllideb i Lywodraeth Cymru.

"O ganlyniad, mae'r rhaglenni cyfalaf fel un ar gyfer amddiffyn Cymru rhag llifogydd ac erydiad arfordirol wedi ei effeithio'n sylweddol."

Yn 2010 dywedodd Asiantaeth Amgylchedd Cymru bod angen bron â threblu cyllid ar gyfer gwarchod ardaloedd rhag llifogydd dros y 25 mlynedd nesaf.

Mae 'na amcangyfri' bod un o bob pump mewn risg o lifogydd.

Yn gynharach y mis hwn dywedodd yr asiantaeth bod tua 16,000 yn llai o eiddo yn y risg mwya' difrifol o lifogydd o ganlyniad i wariant dros y pedair blynedd diwethaf.

Adeiladu

Gyda newidiadau i batrwm dwr glaw a disgwyl cynnydd yn lefel y môr, mae Llywodraeth Cymru yn dweud bod mwy o lifogydd difrifol a mwy cyson yn debygol yn y dyfodol.

Yn ôl strategaeth genedlaethol a gyhoeddwyd ym mis Ebrill fe fyddai'n amhosib adeiladu mwy o ddraeniau sydd yn fwy o faint yn ogystal â chodi mwy o systemau amddiffyn.

"Ddylai neb fod o dan unrhyw amheuaeth am y bygythiad o lifogydd," meddai'r Aelod Ceidwadol o'r pwyllgor, Russell George."Mae cwtogi ar yr arian sydd wedi ei glustnodi ar gyfer y gwaith yn afresymol."

Mewn ymateb dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth San Steffan bod y cyllid anghynaladwy y mae'r llywodraeth bresennol wedi ei etifeddu yn golygu bod rhaid gwneud penderfyniadau anodd ar wariant.

"Yr her ddaw yw sicrhau arbedion effeithiol lle sy'n bosib, bod 'na ddim gwastraff a bod gwasanaethau rheng flaen a buddsoddiadau yn cael eu blaenoriaethu."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.