Gŵyl flynyddol allweddol yn y calendr Cymreig

Maes yr Eisteddfod Genedlaethol yng Nglyn Ebwy yn 2010 Image copyright Eisteddfod Genedlaethol Cymru
Image caption Mae'r Pafiliwn pinc yn amlwg iawn ar faes yr Eisteddfod Genedlaethol

Gŵyl gelfyddydol sy'n cael ei chynnal yn flynyddol, yn y de a'r gogledd bob yn ail, yn ystod wythnos gyntaf fis Awst o ddydd Sadwrn i ddydd Sadwrn yw'r Eisteddfod Genedlaethol.

Cynhelir Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bro Morgannwg rhwng 4 ac 11 Awst 2012, yn Llandŵ, rhwng Llanilltud Fawr a'r Bont-faen.

Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru Wrecsam a'r Fro yn 2011 ar gyrion tref Wrecsam.

Mae'n ddigwyddiad allweddol yn y calendr Cymreig.

Gellir ei disgrifio fel gŵyl dalent genedlaethol mewn cystadlaethau amrywiol o ddawnsio i lefaru, canu i fandiau pres a'r cyfan yn digwydd trwy gyfrwng y Gymraeg.

Yn rhan o'r ŵyl, cynhelir cyngherddau a gigs amrywiol bob nos, dramâu, comedi ac arddangosfeydd o gwmpas yr Eisteddfod ac oddi ar y maes swyddogol.

Ceir manylion llawn am y cyngherddau nos ar wefan yr Eisteddfod Genedlaethol.

Croeso i bawb

Mae croeso i bawb i'r Maes, o'r Eisteddfodwyr selog i'r rhai chwilfrydig sy'n ymweld am y tro cyntaf. Mae rheol uniaith Gymraeg yn yr Eisteddfod ac er bod yr holl gystadlu'n digwydd trwy gyfrwng y Gymraeg, mae croeso i'r rhai sydd ddim yn siarad yr iaith. Mae offer cyfieithu ar gael i'w casglu ger y Ganolfan Groeso wrth y brif fynedfa.

Beth i ddisgwyl?

Image caption Mae 'na ddigon o stondinau a gweithgareddau ar y Maes

Mae'r Eisteddfod yn denu, ar gyfartaledd tua 150,000 o ymwelwyr gydol yr wythnos (149,692 yn Wrecsam yn 2011, 136,933 yng Nglyn Ebwy yn 2010 a 164,689 yn Y Bala yn 2009).

Y Pafiliwn mawr pinc yw canolbwynt yr ŵyl - yno mae'r cystadlu'n digwydd o gerddoriaeth a barddoniaeth i lefaru a dawnsio. Daw'r cystadlu i ben gan amlaf tua 4.30pm fel bod y prif seremonïau yn gallu cael eu cynnal ar y llwyfan - y Coroni ar ddydd Llun, Gwobr Goffa Daniel Owen ar ddydd Mawrth, y Fedal Ryddiaith ar ddydd Mercher, a'r Cadeirio ar y dydd Gwener.

Ar nos Fercher a nos Wener yr Eisteddfod mae'r cystadlu'n ail gychwyn ar ôl y seremonïau ac yn parhau tan yr hwyr.

Pris mynediad

Image caption Mae Croeso i bawb yn yr Eisteddfod

Mae Tocyn Diwrnod i'r Maes yn £17 i oedolion (£18 os am gadw sedd yn y Pafiliwn yn ogystal â mynediad i'r Maes), £15 i bensiynwyr, £12 i fyfyrwyr (gyda cherdyn NUS), £10 i blant 12 -18 oed a £5 i blant dan 12 oed (am ddim i blant dan 3 oed). (Prisiau 2012)

O gwmpas y Maes a thu hwnt

Os nad y cystadlu sy'n mynd â'ch bryd chi, gallwch dreulio diwrnod ar faes yr Eisteddfod heb fynd i mewn i'r Pafiliwn pinc, gan bod cymaint o bebyll eraill i ymweld â nhw. Theatr y Maes, arddangosfeydd celf a chrefft, y Babell Lên, Maes D (Pabell y Dysgwyr) yn ogystal â stondinau ac arddangosfeydd yn gwerthu dillad, gemwaith, llyfrau, CDs a nwyddau o bob math. Ceir stondinau bwyd o gwmpas y maes, a bariau yn gwerthu alcohol hefyd.

Mae cyfleusterau ar gyfer teuluoedd gyda babanod a phlant bach ar gael ym mhabell Twf ar y Maes a thoiledau addas i bobl anabl.

Beth sy' mlaen

Mae pethau'n digwydd ar y Maes ac o gwmpas yr ardal yn ystod yr wythnos, gan gynnwys dramâu, cyngherddau, barddoniaeth a chomedi, perfformiadau gan grwpiau lleol a nifer fawr o gigs amrywiol bob nos.

Maes D - Mae 'D' yn sefyll am 'Dysgwyr' - Wedi ei leoli ar faes yr Eisteddfod dyma babell i'r rhai sy'n dysgu Cymraeg. Mae'r gweithgareddau yma yn amrywio o sgyrsiau difyr i chwarae gemau i gystadleuthau.

Maes C - Mae nosweithiau Maes C yn wahanol eleni, wedi eu lleoli ar Faes yr Eisteddfod gyda'r nos yn hytrach nag ar y maes carafannau. Ceir fwy o wybodaeth am y gweithgareddau nos ar wefan yr Eisteddfod Genedlaethol.

Hanes yr Eisteddfod

Image caption Arweinydd Gorsedd Beirdd Ynys Prydain yw'r Archdderwydd, Jim Parc Nest

Cynhaliwyd yr Eisteddfod gyntaf yn 1176 o dan nawdd yr Arglwydd Rhys yn ei gastell yn Aberteifi.

Gwahoddwyd beirdd a cherddorion o bob rhan o'r wlad i'w gastell, gan anrhydeddu'r bardd a'r cerddor gorau â chadair, traddodiad sydd wedi parhau hyd heddiw. Cynhaliwyd nifer i Eisteddfod o dan nawdd boneddigion o Gymru ar hyd y canrifoedd.

Cynhaliwyd yr Eisteddfod Genedlaethol gyntaf yn Aberdâr yn 1861 ac ers hynny mae wedi datblygu ac ehangu i'r ŵyl flynyddol yr ydyn ni'n ei hadnabod heddiw.

Ewch i wefan Hanes BBC Cymru i ddarganfod mwy am Orsedd y Beirdd, enillwyr prif wobrau Eisteddfodau'r gorffennol a gwybodaeth eraill.