'Miloedd' yn colli credydau treth gwerth £73 yr wythnos

Teclyn sglodyn a PIN Image copyright PA
Image caption Mae elusennau yn honni bod nifer o deuluoedd wedi colli'r hawl i dderbyn credydau treth gwlad

Mae miloedd o gartrefi incwm isel yng Nghymru wedi colli £73 yr wythnos yn dilyn newidiadau i gredydau treth gwaith, yn ôl ymchwil ynghylch ffigurau swyddogol.

Mae rhaglen BBC Cymru Dragon's Eye yn amcangyfrif bod 9,010 o deuluoedd, gan gynnwys 17,115 o blant yn colli bron i £4,000 y flwyddyn.

Dywedodd y trysorlys eu bod wedi gwneud "penderfyniadau anodd yn y modd mwyaf teg posib" gan ychwanegu bod pobl yn awr yn gallu ennill incwm mwy cyn talu treth.

O fis Ebrill bu'n rhaid i gyplau sy'n ennill llai na £18,000 y flwyddyn gynyddu eu horiau gwaith o isafswm o 16 awr yr wythnos i 24 awr i sicrhau na fyddent yn colli credydau treth gwaith o £3,870 y flwyddyn.

'Maen tramgwydd'

Er bod lleiafrif o'r cyplau hyn wedi llwyddo i gynyddu eu horiau gwaith mae elusennau a gwrthwynebwyr gwleidyddol Llywodraeth y DU yn honni bod nifer o deuluoedd wedi colli'r hawl i dderbyn credydau treth gwlad.

Dywedodd llefarydd Llafur ar Gymru, Owen Smith: "Mae'r syniad ei fod yn hawdd gweithio wyth awr ychwanegol yr wythnos i sicrhau ei fod yn werth chweil ichi weithio yn gynllun penchwiban.

"Dylai'r llywodraeth wedi sylweddoli y byddai'r maen tramgwydd sylfaenol hwnnw yn cael ei greu."

Dylai gweinidogion wedi sylweddoli y byddai'r newidiadau yn "niweidio" teuluoedd a "lleihau ffydd pobl o ran y system les", meddai.

Dywedodd prif weithredwr Y Grŵp Gweithredu ar Dlodi Plant, Alison Garnham: "Mae hwn yn drychineb sy'n golygu bod bron i 20,000 o blant islaw'r ffin tlodi.

"Bydd gan nifer o'r rhieni hyn lai o arian wrth weithio na pe baen nhw'n derbyn budd-daliadau."

Yn ôl Adrian Curtis, cyfarwyddwr Banciau Bwyd Ymddiriedolaeth Trussell yng Nghymru, mae 42% o'r bobl sydd wedi gofyn i'r sefydliad i'w helpu wedi gwneud hynny oherwydd newidiadau neu oedi o ran eu budd-daliadau.

'Penderfyniadau anodd'

"Canfu ein hastudiaeth ddiweddar fod 15% o bobl yn dweud y bydden nhw wedi cyflawni trosedd pe na baen nhw wedi derbyn bwyd o'n banc bwyd," meddai.

Dywedodd llefarydd ar ran y Trysorlys: "Yn dilyn gweithredoedd y llywodraeth mae 24 miliwn o gartrefi yn £6.50 yr wythnos yn fwy cyfoethog ers dechrau'r flwyddyn ariannol ym mis Ebrill.

"Nid yw miliynau o bobl yn talu trethi oherwydd bod trothwy'r lwfans personol wedi codi sy'n golygu bod hyd at £126 wedi dychwelyd i goffrau pobl.

"Hefyd rydym yn gweld y cynnydd mwyaf erioed o ran pensiwn sylfaenol y wladwriaeth ac y bydd cynnydd yn y rhan fwyaf o fudd-daliadau eraill.

"Rydym wedi gorfod gwneud penderfyniadau anodd gan gynnwys y newidiadau i'r credydau treth ond rydym wedi cyflawni hyn yn y modd mwyaf teg posib sy'n golygu bod mwy na 15 gwaith yn fwy o bobl ar eu hennill yn hytrach nag ar eu colled o ran y newidiadau newydd hyn."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.