'Dim dadl dros gyflogau rhanbarthol'

Gweithwyr Image copyright Getty Images

Gallai'r economi golli bron £10 biliwn pe bai llywodraeth y DU yn bwrw 'mlaen gyda chynlluniau dadleuol i gyflwyno cyflogau rhanbarthol yn y sector cyhoeddus, yn ôl adroddiad newydd.

Mae astudiaeth ar ran cyngres yr undebau llafur y TUC wedi methu a chanfod tystiolaeth bod cyflogau gweithwyr megis athrawon, nyrsys ac ati yn rhwystro cwmnïau lleol rhag recriwtio staff.

Roedd y Canghellor, George Osborne, wedi cyflwyno'r syniad o raddfeydd cyflog gwahanol i weithwyr cyhoeddus ar draws y rhanbarthau, ond gweinidogion eraill oedd wedi pwysleisio mai'r bwriad oedd torri cyflogau.

Mewn dadl yn y Senedd ym mis Mawrth, roedd pob plaid yn y Cynulliad wedi mynegi eu gwrthwynebiad i gyflwyno cyflogau rhanbarthol.

Cafodd cynnig Plaid Cymru bryd hynny yn disgrifio cynlluniau llywodraeth y DU am gyflogau rhanbarthol fel "anghyfiawn a niweidiol" ei basio o 36 i 17.

Fe bleidleisiodd y Ceidwadwyr a'r Democratiaid Rhyddfrydol yn erbyn am eu bod yn dweud nad oes cynlluniau i'r fath wedi eu cyflwyno, er eu bod wedi gwrthwynebu'r egwyddor.

Fe gomisiynwyd y Sefydliad Economeg Newydd (NEF) gan y TUC i ddadansoddi'r cynlluniau, ond dywedodd nad oedd fawr o dystiolaeth i gefnogi safbwynt y llywodraeth.

'Esgid yn gwasgu'

Ond dywed yr adroddiad hefyd bod y senario gwaethaf yn dangos y gallai hyd at 110,000 o swyddi gael eu colli ar draws Cymru a Lloegr, ac y byddai'r gost i'r economïau lleol yn £9.7 biliwn y flwyddyn.

O edrych ar y senario gorau - lle mae NEF yn tybio bod y llywodraeth yn gywir a bod cyflogau'r sector cyhoeddus yn rhwystro cwmnïau preifat rhag recriwtio - dywed yr adroddiad mai dim ond 11,000 o swyddi fyddai'n cael eu creu.

Dywedodd Ysgrifennydd Cyffredinol y TUC, Brendan Barber: "Ar wahân i'r ergyd fawr fyddai'n taro gweithwyr y sector cyhoeddus yn eu pocedi, mae'r adroddiad yma'n dangos y byddai'r newid yn niweidiol dros ben i economïau lleol.

"Er bod Aelodau Seneddol ar draws y DU yn yr ardaloedd sy'n debyg o ddiodde' o gyflwyno cyflogau rhanbarthol, mae'r llywodraeth wedi gwrthod ailystyried y newid yma fyddai'n taro gweithwyr y sector cyhoeddus a'u teuluoedd sydd eisoes yn teimlo'r esgid yn gwasgu."

Bydd cyrff adolygu cyflogau yn adrodd yn ôl i'r llywodraeth yr wythnos yma ar effaith cyflwyno cyflogau rhanbarthol.

'Gambl ddrud'

Dywedodd Helen Kersley o NEF: "Mae'r ymchwil yn dangos nad oes dadl economaidd dros gyflogau rhanbarthol.

"Mae ein hymchwil yn dangos bod cynlluniau'r llywodraeth yn seiliedig ar dybiaethau gwallus sydd ddim yn bresennol mewn realiti.

"Byddai torri cyflogau gweithwyr yn y sector cyhoeddus yn gambl ddrud lle bydd neb yn ennill. Hyd yn oed yn yr achos gorau lle byddai'r sector preifat yn creu mwy o swyddi, byddai'r economi mewn sefyllfa waeth ar y cyfan."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.