Trais ymhlith cyn-filwyr

Milwr Image copyright Thinkstock

Mae un ymhob 10 milwr sy'n dod adre' ar ôl gwasanaethu yn Irac ac Afghanistan yn ymddwyn yn dreisgar, yn ôl ystadegau newydd.

Mae tîm ymchwil o Kings College Llundain wedi darganfod bod 12% o filwyr wedi bod yn gysylltiedig â digwyddiadau treisgar yn y cartre' neu yn y gweithle ar ôl dychwelyd o faes y gad.

Fe gafodd tua 5,000 o bobl eu holi gan y coleg ac roedd un o bob wyth wedi cyfadde' iddyn nhw daro rhywun.

Mae'r adroddiad hefyd yn cyfeirio at gysylltiad rhwng trais, problemau iechyd meddwl a chamddefnyddio alcohol.

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Garry Owen yn holi'r cyn-filwr Carwyn Huws

Fe adawodd Carwyn Huws y fyddin saith mlynedd yn ôl.

'Problemau'

"Pan wnes i adael y fyddin roeddwn i'n stryglo, fe wnes i ganfod gwaith ond roeddwn yn yfed lot, yn cael problemau fel 'flashbacks'.

"Doedd y fyddin ddim isio gwybod dim byd.

"Ges i gymorth gan elusen Combat Stress a chael gweld seiciatrydd.

"Dwi'n methu cael gwared ar y broblem ond wrth fynd yno am bythefnos ddwywaith y flwyddyn maen nhw'n fy nysgu sut i ymdopi gyda'r broblem."

Yn ôl y Dr Dafydd Alun Jones, seiciatrydd clinigol, does 'na ddim llawer o gymorth i filwyr.

"Roedd rhywun yn dweud bod milwyr yn cael eu hyfforddi ar gyfer y frwydr ond ddim yn cael hyfforddiant am ddychwelyd adra.

'Yn danllyd'

"Maen nhw mewn perygl o ymateb yn danllyd i rywbeth fydd yn eu hatgoffa nhw o be' ddigwyddodd.

"Mae'r hogia' yn dod allan o'r fyddin, yn dod adra, yn ôl yn eu cynefin ond heb y gynhaliaeth y maen nhw'n ei chael gan eu cyd-filwyr yn y fyddin.

"Does 'na ddim darpariaeth mewn gwirionedd."

Dywedodd awduron yr adroddiad fod angen i weithwyr y gwasanaeth iechyd a'r system gyfiawnder ystyried anghenion cyn-filwyr yn ofalus wrth eu hasesu.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.