Gwraig o Ganada yn dod draw i'r Eisteddfod oherwydd argyfwng

Eglwys Unedig Gymraeg Dewi Sant yn Toronto Image copyright Other
Image caption Mae baner Cymru tu allan i'r eglwys yn Toronto

Mae un o hoelion wyth eglwys yng Nghanada yn dod draw i Gymru ar "drip argyfwng" i chwilio am weinidog.

Ers dwy flynedd mae Eglwys Unedig Gymraeg Dewi Sant yn Toronto wedi bod heb weinidog all arwain y gwasanaethau yno drwy'r Gymraeg.

Dywedodd Hefina Phillips, sy'n wreiddiol o Gwm Tawe, ei bod wedi penderfynu dod draw i Eisteddfod Bro Morgannwg, i weld a fyddai rhywun yn dymuno cael y swydd.

Disgrifiodd y daith fel "ymdrech munud ola'".

"Fe fyddaf yn teimlo wedyn fy mod wedi gwneud popeth posib i chwilio am weinidog," meddai wrth BBC Cymru.

Yn gynharach yn y flwyddyn fe wnaeth yr eglwys roi hysbyseb ar eu gwefan.

Dywedodd Mrs Phillips bod rhai wedi dangos diddordeb ond diddordeb yn unig.

Colli eglwysi

"Er mwyn cadw drws yr eglwys ar agor, mae'n bwysig ein bod yn cael gweinidog sy'n medru'r Gymraeg," meddai Mrs Phillips sy'n un o tua 250 o aelodau'r eglwys.

"Mae nifer o eglwysi Cymraeg ar draws gogledd America wedi troi yn rhai Saesneg a ddim hyd yn oed yn cadw naws Cymreig.

"Ni moyn cadw'r capel yn Gymraeg, mae e mor bwysig."

Eglurodd ei bod hi'n teithio tua 65 cilometr i'r eglwys ddwywaith yr wythnos, ar gyfer y gwasanaeth ac ar gyfer ymarfer côr.

"Mae e yn fy natur i fod yn rhan o'r holl bethe Cymraeg yma," meddai mewn acen Cwm Tawe sydd heb bylu, er ei bod wedi byw yng Nghanada ers 30 mlynedd.

"Ers i'r gweinidog diwetha' ddychwelyd i Gymru yn 2010 mae'n wir dweud bod llai a llai yn dod i'r gwasanaethau."

Eglurodd mai gwasanaeth drwy gyfrwng y Saesneg sy'n cael ei gynnal yn wythnosol er bod yr emynau yn Gymraeg.

"Unwaith y mis ar nos Sul mae'r gwasanaeth yn gyfan gwbl drwy gyfrwng y Gymraeg.

"Mae tua 30 o aelodau yn siarad Cymraeg ac mae rhai yn teithio fel fi, gryn bellter i'r eglwys.

"Dwi'n gwybod pa mor anodd yw cael gweinidogion yng Nghymru, ond mae ein gofynion ni yr un mor bwysig.

"Dwi ddim moyn meddwl na fyddwn ni'n llwyddo."

Dywedodd hefyd ei bod yn credu y byddai'r cyfle yma i wasanaethu yng Nghanada yn brofiad arbennig iawn ac unigryw i unrhyw un.

'Angen bugail'

Fe fu'r gweinidog diwethaf, Deian Evans o Gricieth, wrth y llyw yn Nhoronto am chwe blynedd.

Image copyright Other
Image caption Dechreuodd yr eglwys fel Ysgol Sul Cymraeg yn 1907

"Dwi'n credu bod angen i rywun ddod yma am tua thair blynedd er mwyn setlo a dod i adnabod yr aelodau a ninnau'r gweinidog.

"Ry ni'n diodde' heb weinidog, er bod un dros dro di-Gymraeg yn gwneud ei orau.

"Ond mae angen bugail arnom, rhywun i roi'r gefnogaeth ysbrydol sydd hefyd yn frwd dros Gymru a'r Gymraeg."

Mae 'na gorau Cymraeg a Chymdeithas Dewi Sant yn Toronto ond dywedodd Mrs Phillips mai'r eglwys sy'n rhoi'r arweiniad.

Mae 'na ŵyl flynyddol Gymreig yn Ontario ac mae Mrs Phillips yn ddarlithydd Cymraeg rhan amser yn y brifysgol.

"Ond dwi'n benderfynol o wneud fy ngorau i chwilio am weinidog yn yr Eisteddfod," ychwanegodd.

"Fe fyddai'n gosod posteri a hysbysebion pobman, yn gwneud cyfweliadau i gael sylw i'n hapêl ac yn sicr o fod ym mhabell yr Eglwysi gyda'r gwahanol enwadau.

"Dwi'n gobeithio y byddwn yn llwyddo.

"Os na, fyddai'n gwybod fy mod wedi gwneud popeth posib."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.