'Rhodd arbennig' i Orsedd Y Beirdd

Stuart Cole
Image caption Diolchodd yr Archdderwydd i Stuart Delfryn am ei 'rodd arbennig' fore Llun

Mae un o aelodau'r Orsedd wedi cyflwyno "rhodd arbennig" fydd o hyn ymlaen yn y seremonïau.

Roedd Yr Athro Stuart Cole yn meddwl bod angen rhywbeth i ddal dwrn gwialen a llyfr Yr Archdderwydd.

Wedi trafod gyda Bwrdd Yr Orsedd fe aed ati i gynllunio a pharatoi'r darn o bren derw.

Cafodd ei ddefnyddio am y tro cyntaf fore Llun wrth i'r Orsedd ymgynnull yn Y Babell Lên.

"Hyd yma mae'r ddau beth wedi eu rhoi i rywun arall ofalu amdanyn nhw yn ystod y seremonïau er mwyn i'r Archdderwydd gael ei ddwy law yn rhydd," meddai Stuart Delfryn, ei enw yn yr Orsedd.

"Roeddwn yn credu bod ganddo ddigon i'w wneud heb orfod meddwl am le i roi'r eitemau.

"Penderfynes i ofyn i Fwrdd yr Orsedd a oedden nhw'n hapus gyda'r syniad ac roedden nhw."

'Yr un lliw'

Dr Emma Jane Mantle o Brifysgol Morgannwg, lle mae'r Athro Cole yn ddarlithydd, ddyluniodd yr eitem a David Povey o Riwbeina a'i lluniodd.

Image caption Dyma'r rhodd fydd i'w weld yn y Seremoniau

"Fe aeth David lawr i Lanybydder, lle mae eitemau'r Orsedd yn cael eu cadw, i weld Cadair yr Archdderwydd.

"Mae'r celficyn o dderw yr un lliw â'r Gadair.

"Roeddwn i'n ... gweld hwn fel rhywbeth ar ochr y Gadair."

Dywedodd ei fod wedi gweithio gyda Emma o'r blaen gan eu bod yn gweithio ym Mhrifysgol Morgannwg.

"Ac roeddem yn gwybod y byddai'n gallu datblygu fy syniadau.

"Gobeithio y bydd yn hwyluso pethau i'r Archdderwydd."

'Taclo'

Yn y seremoni fore Llun diolchodd yr Archdderwydd i Stuart Delfryn a urddwyd i'r Orsedd yn 2000 yn Llanelli.

"Mae 'na gelficyn y tu ôl i mi sydd wedi cymryd y teyrn wialen o'm llaw ac mae fy nwylo yn rhydd nawr i daclo unrhyw beth.

"Dwi'n ei longyfarch e ar sylweddoli mai dim ond dwy law sydd gan Archdderwydd.

"Mae hwn yn gelficyn hardd iawn wedi ei wneud o dderi.

"Fe fydd yn gelficyn y bydd yr Archdderwydd yn gallu manteisio arno i roi ei offer o'i law a hynny ger y Maen Llog ac ar y llwyfan.

"Diolch yn fawr iawn iawn i Stuart Delfryn am y rhodd arbennig."