Gwadu cyflogi carcharorion fel llafur rhad

Carchar Prescoed ger Brynbuga
Image caption Mae cwmni Becoming Green yn gwadu defnyddio carcharorion yn lle staff gafodd eu diswyddo

Mae carcharorion yng Ngharchar Prescoed ger Brynbuga yn Sir Fynwy wedi gweithio mewn canolfan alwadau, ac mae honiadau eu bod yn gwneud hynny yn lle gweithwyr gafodd eu diswyddo.

Caiff rhai carcharorion 'gyflog' o £3 y dydd i weithio yng nghanolfan alwadau cwmni Becoming Green yng Nghaerdydd, ond mae'r cwmni yn gwadu'n bendant eu bod wedi diswyddo staff er mwyn cyflogi carcharorion ar gyflogau bach.

Cadarnhaodd y Weinyddiaeth Gyfiawnder fod y carcharorion yn cael eu talu 40 ceiniog yr awr am y gwaith oedd yn cael ei ystyried yn rhan o "brofiad gwaith" y dynion.

Dywedodd y cwmni eu bod wedi diswyddo gweithwyr ers i'r carcharorion ddechrau gweithio yno, ond bod hynny'n "rhan o amgylchedd arferol canolfan alwadau" a'u bod wedi cyflogi staff eraill yn ddiweddar.

'Anfoesol'

Ond mae'r honiad bod y cwmni'n defnyddio carcharorion yn lle gweithwyr gafodd eu diswyddo wedi arwain at ymateb beirniadol gan amryw o fudiadau.

Dywedodd Steve Gillan, ysgrifennydd cyffredinol Cymdeithas Swyddogion Carchar, fod gweld unrhyw gwmni yn dibynnu ar lafur rhad yn "ffiaidd ac anfoesol".

"Mae'r gymdeithas am weld carcharorion yn gweithio a byw bywydau o fewn y gyfraith, ond nid ar draul gweithwyr eraill yn cael eu diswyddo er mwyn i hynny ddigwydd," meddai.

"Mae'n rhaid bod rhai cyflogwyr wrth eu bodd a chyfranddalwyr yn cyfri'r ceiniogau.

"Rhaid i weinidogion fod yn atebol os mai'r gwir yw bod y cwmni wedi diswyddo gweithwyr er mwyn cyflogi carcharorion."

'Negyddol'

Dywedodd Chris Bath, cyfarwyddwr mudiad Unlock - sef Cymdeithas Genedlaethol Troseddwyr Diwygiedig, fod hyn yn "ddatblygiad pryderus" er bod angen annog profiad gwaith i garcharorion.

"Nid yw'n deg," meddai Mr Bath. "Fedrwch chi ddim defnyddio llafur carcharorion i gymryd lle gweithwyr cyflogedig llawn amser.

"Mae rhoi profiad gwaith i garcharor yn normal ond nid mewn amgylchedd o weithwyr llawn amser.

"Mae perygl y gall hyn greu adwaith negyddol o fewn y gymuned."

'Dysgu sgiliau'

Mewn datganiad, dywedodd y Weinyddiaeth Gyfiawnder: "Mae rheolau'r gwasanaeth carchardai yn glir iawn: nid oes hawl gan gwmnïau gyflogi carcharorion yn lle staff presennol. Fe gawn nhw ond lenwi swyddi sy'n wag go iawn.

"Mae Becoming Green wedi pwysleisio bod y carcharorion sy'n cael eu cyflogi ganddynt yn llenwi swyddi gwag go iawn, ac nad oes aelodau o staff wedi cael eu diswyddo i wneud lle i'r carcharorion.

"Mae'r cwmni wedi ehangu dros y flwyddyn ddiwethaf gan gyflogi mwy o aelodau'r cyhoeddi, nid llai, ac mae'r cwmni'n dal i hysbysebu.

"Pan ddechreuodd y cynllun ym mis Tachwedd y llynedd roedd gan y cwmni 100 o weithwyr.

"Bellach mae ganddynt 190, a dim ond 23 o'r rheini sy'n garcharorion.

"Mae'n hanfodol i garcharorion cael y cyfle i ddysgu sgiliau gwaith er mwyn lleihau'r risg o aildroseddu.

"Mae 40% o enillion carcharorion yn cael ei dalu'n syth i gronfa ar gyfer y rhai sy'n diodde' oherwydd troseddu."

'Cyfrifoldeb cymdeithasol'

Mewn datganiad arall dywedodd llefarydd ar ran y cwmni: "Mae Becoming Green yn teimlo cyfrifoldeb cymdeithasol i gynorthwyo cymdeithas.

"Mae'n teimlo dyletswydd felly i fod yn rhan o ailsefydlu carcharorion a rhoi'r cyfle iddynt ddysgu sgiliau newydd a phrofiad fydd yn eu galluogi i fynd yn ôl i mewn i gymdeithas heb deimlo'r angen i ail-droseddu.

"Rydym yn gweithio mewn partneriaeth gyda Gwasanaeth Carchardai Ei Mawrhydi ac yn cydymffurfio'n llawn gyda'r prosesau a chyfundrefnau sydd wedi eu cynnwys yn neddfwriaeth y llywodraeth.

"Does dim aelodau o staff wedi colli eu gwaith a chael carcharor yn cymryd eu lle."

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.