Ymchwiliad i ddedfryd 'amhenodol' carcharorion

Cell carchar
Image caption Dydi carcharorion sydd wedi eu dedfrydu i "gyfnod amhenodol" ddim yn gwybod pryd fyddan nhw'n cael eu rhyddhau

Mae angen cynnal ymchwiliad i fath arbennig o ddedfryd sy'n galluogi'r awdurdodau i gadw carcharorion o dan glo am gyfnodau amhenodol.

Dyna mae Aelod Seneddol Plaid Cymru Elfyn Llwyd wedi dweud wrth BBC Cymru.

Mae tua 6,000 o'r carcharorion sydd o dan glo ym Mhrydain ar hyn o bryd wedi derbyn dedfryd o gyfnod amhenodol yn y carchar neu IPP.

Mae'r math yma o ddedfryd yn cael ei defnyddio mewn achosion arbennig yn unig, trosedd rhywiol neu dreisgar.

Mae'r dedfrydau yn golygu bod unigolion yn gorfod treulio isafswm cyfnod yn y carchar.

Ond does 'na ddim dyddiad pendant ar gyfer diwedd y ddedfryd.

Felly does gan y carcharorion ddim syniad pryd fyddan nhw'n cael mynd adre'.

Cyrsiau

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Steffan Powell ar y Post Cynta fore Mawrth

Fe fydd y carcharorion yn cael eu rhyddhau pan fo'r awdurdodau yn teimlo nad ydyn nhw bellach yn beryg i gymdeithas.

Cafodd y dedfrydau yma eu cyflwyno gan y Llywodraeth Lafur yn 2003.

Yr wythnos ddiwetha' fe benderfynodd Llys Iawnderau Dynol Ewrop bod y dedfrydau yma yn amharu ar hawliau dynol oherwydd bod nifer o garcharorion ddim yn cael cyfle i fynd ar gyrsiau i ddangos eu bod nhw'n barod i ailymuno â chymdeithas.

Mae'n rhaid i unigolion fynd ar gyrsiau fel hyn cyn cael cyfle i adael y carchar ac, yn ôl y llys, mae hyn yn annheg.

Mae Llywodraeth Prydain yn dweud eu bod yn bwriadu herio'r penderfyniad yma ac yn dweud eu bod nhw'n cael gwared ar y ddedfryd ar ddiwedd y flwyddyn.

Ond fydd hyn ddim yn effeithio ar y bobl sydd eisoes yn treulio amser dan glo ar ddedfryd amhenodol.

Ymchwiliad

Mae nifer fawr o'r carcharorion sydd eisoes o dan glo ar ddedfryd amhenodol wedi treulio ymhell dros eu tariff gwreiddiol ac mae teuluoedd nifer ohonynt yn galw ar y llywodraeth i gynnal ymchwiliad.

Mae Mr Llwyd, sy'n aelod o Bwyllgor Cyfiawnder San Steffan yn galw ar y llywodraeth i gynnal ymchwiliad i'r dedfrydau yma ar frys.

Mae 'na amcangyfrif bod cadw'r carcharorion yma dan glo yn costio bron i £70 miliwn y flwyddyn i'r llywodraeth.

Mae grwpiau fel yr Ymddiriedolaeth Diwygio Carchardai a grŵp hawliau dynol Liberty hefyd yn galw ar y llywodraeth i gynnal ymchwiliad.

Mae'r llywodraeth yn dweud bydd 'na gyfundrefn fwy llym yn dod i rym yn 2013 ac y bydd troseddwyr yn treulio cyfnodau hirach yn y carchar wrth i fwy o ddedfrydau llymach gael eu rhoi.

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.