Oedi mewn grantiau i addasu tai pobl anabl ac mewn oed

Person yn defnyddio cadair olwyn yn y cartref
Image caption Mae angen addasu cartrefi am nifer o wahanol resymau i bobl anabl a'r henoed

Mae gwaith ymchwil gan BBC Cymru wedi dangos fod yna amrywiaeth sylweddol rhwng awdurdodau lleol Cymru yn yr amser y maen nhw'n cymryd i drin ceisiadau gan bobl ag anableddau am grant i addasu eu cartrefi.

Mae'r grant yn daladwy i bobl sydd angen addasu eu cartrefi er mwyn iddyn nhw allu parhau i fyw gartref.

Ond mae BBC Cymru wedi darganfod fod rhai awdurdodau lleol yn cymryd bron i ddwy flynedd i brosesu ceisiadau gan yr henoed a rhai anabl.

Mae eraill yn cyflawni'r gwaith mewn chwe mis.

Dywedodd Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru, Sarah Rochira, y byddai'n dwyn awdurdodau i'r gyfraith os bydd rhaid i bobl oedrannus aros yn ddianghenraid am wasanaethau.

Mae BBC Cymru wedi cael ar ddeall bod Mrs Rochira eisoes wedi cysylltu gyda chynghorau Powys, Bro Morgannwg, Sir y Fflint, Torfaen, Ceredigion, Castell-nedd Port Talbot a Chasnewydd, gan ddatgan ei hanfodlonrwydd gyda'r amser y maen nhw wedi eu cymryd i dalu'r grantiau.

Gwahaniaethau

Fe ddylai awdurdodau lleol ddarparu grant o hyd at £36,000 i unrhyw un sy'n gymwys i gael addasiadau wedi eu gwneud i'w cartrefi oherwydd anabledd.

Y cyfartaledd drwy Gymru i brosesu ceisiadau yw 326 diwrnod.

Llwyddodd Cyngor Sir Merthyr Tudful i gyflawni'r gwaith mewn 175 o ddiwrnodau ond fe wnaeth Cyngor Sir Casnewydd gymryd 638 diwrnod.

Mae Melinda Hanmer o Bentraeth ar Ynys Môn wedi cael trawiad ar y galon a strôc.

Mae hi'n fodlon iawn gyda'r modd y cafodd ei hachos hi ei drin.

"Dwi ddim yn siŵr o ran yr amser ond efo'r gwaith adeiladu mae o wedi cymryd blwyddyn gan gynnwys problemau adeiladu.

"Da chi'n disgwyl gorfod aros am bob dim.

"Doedd 'na ddim straen o ran aros am eu bod nhw'n gadael i mi wybod beth oedd yn digwydd."

Mae'r cyrff sy'n cynorthwyo pobl anabl i gael gwelliannau wedi eu gwneud i'w cartrefi yn dweud ei bod hi'n siomedig fod rhai awdurdodau yn cymryd cyhyd i brosesu ceisiadau.

'Siomedig'

Elfyn Owen yw Cyfarwyddwr Canllaw Yr Asiantaeth Gofal a Chynnal a Chadw yng Ngwynedd a Môn.

"Mae'r ffigyrau sydd wedi eu cyhoeddi yn ddiweddar yn siomedig iawn o ran yr amrywiaeth ar draws Cymru a bod pobl hŷn yn gorfod disgwyl am yr asesiadau."

Dywedodd Melinda Hanmer fod yr addasiadau i'w chartref hi ym Mhentraeth wedi gwneud byd o wahaniaeth iddi.

"Mae'r llofft a'r ymolchfa i lawr grisiau.

"Mae'r gegin wedi ei addasu i mi a does dim rhaid i mi feddwl am fynd fyny grisiau.

"Mae o wedi gwneud gwahaniaeth mawr i mi."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.