'Diffyg cefnogaeth' i sefydlu cronfa triniaethau canser i Gymru

Claf yn derbyn triniaeth cemotherapi
Image caption Yn Lloegr mae 'na gronfa ganser

Yn ôl gwaith ymchwil gan academyddion ym Mhrifysgol Bangor mae 'na awgrym nad ydi'r cyhoedd yn gefnogol i'r syniad o dalu mwy am gyffuriau canser na chyflyrau'r un mor ddifrifol.

Daw'r canlyniadau gan y Ganolfan Economeg Iechyd a Gwerthuso Moddion wrth i'r Ceidwadwyr Cymreig alw ar y cyhoedd i arwyddo deiseb yn mynnu sefydlu Cronfa Triniaethau Canser i Gymru.

Yn Lloegr mae gan y Gwasanaeth iechyd gronfa debyg, gyda £200 miliwn yno i gynorthwyo cleifion i dderbyn meddyginiaethau sydd ddim ar gael yn awtomatig ar y gwasanaeth iechyd am amryw o resymau.

Yn eu plith y mae'r ffaith eu bod yn rhy newydd, heb gael eu cymeradwyo i fod ar y rhestr neu nad ydyn nhw'n effeithiol yn ariannol.

Fe wnaeth y Ceidwadwyr lansio'r ddeiseb ym mis Gorffennaf i geisio cael cronfa o £5 miliwn yng Nghymru.

Ond mae'r ymchwil a wnaed gan Yr Athro Dyfrig Hughes a'i gydweithwyr yn awgrymu nad ydi'r egwyddorion yma yn cael cefnogaeth y cyhoedd.

Yn erbyn blaenoriaethu

Fe wnaeth ei dîm holi dros 4,000 o bobl yng Nghymru, Lloegr a'r Alban i weld a oedden nhw'n gwerthfawrogi buddiannau iechyd i gleifion â chanser yn fwy nag i gleifion â chyflyrau eraill.

Image caption Mae Darren Millar am weld yr un drefn yng Nghymru a Lloegr

Dywedodd Yr Athro Hughes wrth raglen Eye on Wales BBC Radio Wales bod y mwyafrif, tua 64%, yn erbyn blaenoriaethu un dros y llall.

"Roedden nhw eisiau dosbarthiad teg, dim ots o'r afiechyd, popeth yn deg.

"Roedd 'na neges gyson nad oedd 'na gefnogaeth gyffredinol ar gyfer canser o'i gymharu â chyflyrau eraill."

Ond dywedodd Darren Millar, llefarydd y Ceidwadwyr ar Iechyd, bod gweld etholwyr yn symud dros y ffin i Loegr i gael mynediad at gyffuriau, yn atgyfnerthu'r alwad am Gronfa Trin Canser i Gymru.

"Oherwydd cyfyngiadau, bod 'na ddim trwydded am gyffuriau er enghraifft, dydi cleifion yng Nghymru ddim yn eu cael.

"Ond eto yn Lloegr, oherwydd y gronfa, mae modd iddyn nhw gael y cyffuriau sy'n gwella ansawdd eu bywyd ac yn ei ymestyn."

Gwahaniaeth barn

Mae Gweinidog Iechyd Cymru yn credu mai'r ffordd orau ymlaen yng Nghymru ydi drwy gynllun pum mlynedd y llywodraeth.

"Dwi ddim yn credu bod y Gronfa yn deg.

"Dydy hyn ddim yn arian newydd yn Lloegr. Fel mae sawl un wedi ei ddweud wrthyf, os oes 'na gronfa ar gyfer canser, be am gronfa offthalmoleg neu gronfa ar gyfer y galon?"

Dywedodd un arbenigwr canser yn Ysbyty Wrecsam Maelor, Matthew Makin, nad ydi o'n cefnogi'r syniad o gronfa benodol.

Dywedodd bod canoli arian mewn cronfa o'r fath i gleifion gael mynediad at gyffuriau efallai sydd ddim wedi eu cymeradwyo yn tynnu arian oddi wrth adnoddau a thechnoleg arall.

Ond mae arbenigwr yn Ysbyty Singleton, Abertawe, Yr Athro Jonathan Wagstaff, yn credu ei bod yn annheg na alla roi cyffuriau i'w gleifion, sydd ar gael yn Lloegr drwy eu cronfa.

Bydd mwy ar y stori yma ar Eye on Wales am 1.30pm ddydd Sul ar BBC Radio Wales.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.