Llywodraeth Cymru'n annog llywodraethau i godi tâl 5c am fagiau plastig

Bagiau plastic mewn drôr Image copyright Science
Image caption Mae siopwyr Cymru yn ail-ddefnyddio mwy o fagiau plastig

Mae Llywodraeth Cymru yn annog eraill yn y DU i ddilyn eu hesiampl a chyflwyno tâl gorfodol am fagiau plastig.

Flwyddyn union ar ôl i'r drefn ddod i rym, mae Gweinidog Amgylchedd Cymru yn dweud bod y tâl o 5c wedi bod yn llwyddiant.

Mae Gweinidogion yn Yr Alban wedi ymgynghori ar y cynllun ac mae 'na gynlluniau i gyflwyno tâl yng Ngogledd Iwerddon y flwyddyn nesa'.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth San Steffan eu bod eisiau gweithio gyda masnachwyr yn Lloegr.

Cymru oedd y wlad gyntaf yn y DU i gyflwyno tâl am fagiau plastig un tro ym mis Hydref 2011.

Mae'r arian yn mynd at achosion da.

Hyblygrwydd

Ond mae 'na gyfyngiadau - dydi hi ddim yn orfodol i fusnesau gyda llai na 10 aelod o staff gadw cofnod o sut mae'r arian ychwanegol yn cael ei ddefnyddio.

Os nad ydi masnachwyr yn cydymffurfio gyda'r rheolau, mae modd iddyn nhw wynebu dirwy o hyd at £5,000.

Mae elusen gwarchod adar yr RSPB a mudiad Cadw'ch Cymru'n Daclus wedi derbyn swm ar y cyd o £800,000 ers cyflwyno'r tâl, yn ôl Llywodraeth Cymru.

"Dwi wedi bod yn hapus iawn gyda'r ffaith bod masnachwyr Cymru wedi bod mor hyblyg gyda'r rheol, ac mae'r cwsmeriaid hefyd wedi addasu," meddai'r gweinidog, John Griffiths.

"Mae eu hymdrechion wedi bod yn allweddol i lwyddiant hyn a dwi ddim yn gweld pam na allai tâl o'r fath weithio'n llwyddiannus mewn rhannau eraill o'r DU."

Dydi'r tâl ddim yn cael ei gysylltu gyda chwyddiant, a does gan y llywodraeth ddim bwriad i'w newid na'i gynyddu.

Mae ymchwil a gomisiynwyd ar ran y llywodraeth yn dweud bod "cefnogaeth eang" i'r tâl gyda phobl yn newid eu harferion o'i herwydd.

Ym mis Gorffennaf fe gyhoeddwyd gwaith ymchwil gan Brifysgol Caerdydd, oedd yn nodi bod 82% o siopwyr yn mynd â'u bagiau eu hunain i siopa o'i gymharu â 61% cyn cyflwyno'r tâl.

Fe wnaeth yr ymgynghoriad ar gyflwyno tâl o'r fath yn Yr Alban ddod i ben yr wythnos ddiwethaf.

Fe fydd y ddeddfwriaeth yn cael ei chyflwyno yng Ngogledd Iwerddon yn ddiweddarach yn y flwyddyn er mwyn codi tâl o 5c o fis Ebrill 2013 ymlaen.

Llai o ddefnydd

Dywedodd llefarydd ar ran Yr Adran Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig yn San Steffan eu bod yn cadw golwg ar ganlyniadau'r system yng Nghymru ac yn disgwyl canlyniad yr ymgynghoriad yn Yr Alban.

Dywedodd llefarydd ar ran Consortiwm Manwerthu Prydain bod y prif siopau yn y DU yn cwtogi nifer defnydd y bagiau plastig un tro yn wirfoddol.

Maen nhw wedi llwyddo i haneru'r nifer rhwng 2006 a 2009.

"Fe fyddai lleihau pellach yn galw am ddeddfwriaeth," meddai cyfarwyddwr polisi bwyd y consortiwm, Andrew Opie.

"Mae'n fater gwleidyddol.

"Lle mae'r blaenoriaethu yn nhermau'r amgylchedd?

"Mae llawer mwy o bethau pwysicach i ganolbwyntio arno o ran gwastraff na bagiau."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.