Cyhoeddi cynlluniau addysg yng Ngwynedd

Rhan o adeilad yr ysgol Image copyright other
Image caption Mae pryderon mawr ynglŷn â chyflwr adeiladau fel Ysgol y Groeslon

Mae Cyngor Gwynedd wedi cyhoeddi eu cynlluniau ar gyfer ad-drefnu ysgolion y sir dros y pum mlynedd nesa'.

Bydd £36 miliwn yn cael ei wario ar godi ysgolion newydd ond mae'n debygol y bydd mwy o ysgolion cynradd yn cau.

Yn ogystal mae 'na bryder am ddyfodol ysgolion uwchradd ym Meirionnydd oherwydd llawer llai o ddisgyblion.

Roedd cabinet y cyngor yn ymhelaethu ar eu cynlluniau mewn cyfarfod yng Nghaernarfon ddydd Mawrth.

Buddsoddi

Daeth cadarnhad y byddai miliynau o bunnau'n cael eu gwario ar ysgolion newydd yn ardaloedd Y Bala, Dolgellau, Y Groeslon ger Caernarfon a Glancegin ym Mangor.

Bydd canolfan addysg arbennig yn cael ei chodi gwerth £12 miliwn yn lle ysgol Hafod Lon yn Y Ffor.

Ond mae'n ymddangos yn anorfod y bydd mwy o ysgolion bychain yn cau, gydag ysgolion o gwmpas y Groeslon a Dolgellau fwya' dan fygythiad.

Bydd cyfarfodydd gyda staff a rhieni'r ysgolion o fewn wythnosau.

Roedd 'na dair blaenoriaeth yn cael sylw yn yr adroddiad gerbron y cynghorwyr ddydd Mawrth:

  • gwella'r ddarpariaeth addysg gynradd yn ardal Y Groeslon;
  • mynd i'r afael â'r gostyngiad sylweddol yn nifer disgyblion ysgolion uwchradd ardal Meirionnydd;
  • gwneud gwaith ymchwil i leoedd gweigion yn ysgolion y sir, gan gyflwyno cynlluniau i leihau'r broblem.

Clywodd y cabinet hefyd fod angen ymateb ar frys i sefyllfa ysgolion uwchradd Meirionnydd. Cyfartaledd niferoedd disgyblion ysgolion uwchradd Meirionnydd yw 350, o'i gymharu â 900 trwy Gymru.

Erbyn 2020, gallai rhai o ysgolion uwchradd Meirionnydd fod â llai na 240 o blant.

'Atebion radical'

"Rhaid i ni ystyried pob ateb, yn fy marn i, rhaid i ni gael papur glân ac ystyried o un pegwn i'r llall felly ac mae'n bur debyg, er nad ydy o ddim ar yr agenda ar hyn o bryd, fod posibilrwydd y byddai'n rhaid cau ysgolion," meddai'r Cynghorydd Dyfrig Siencyn o Ddolgellau.

"'Dan ni ddim eisiau gweld hynny'n digwydd - 'dan ni eisiau trio cadw presenoldeb sefydliadau addysg ym mhob un o'r prif drefi ym Meirionnydd.

"Ond mae 'na gyndynrwydd i ystyried pob ateb, ac i ystyried atebion radical, newydd, sydd yn mynd i fod yn flaengar ac yn wahanol iawn i'r hyn 'dan ni wedi arfer ag o yn y gorffennol."

Yng Ngwynedd mae'r ganran uchaf yng Nghymru o lefydd gweigion, sef 28%, ac mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl i'r cyngor ostwng hynny i 15% o fewn tair blynedd.

Protest

Bum mlynedd yn ôl fe gyhoeddodd y cyngor gynllun i gau 29 o ysgolion cynradd ac fe arweiniodd hynny at storm o brotest.

Yn ôl y Cynghorydd Siân Gwenllïan, yr Aelod Cabinet dros Addysg, doedd dim bwriad i edrych ar sefyllfa pob ysgol unigol yn ystod y pum mlynedd nesaf.

"Mi fyddwn ni'n edrych ar ardal y Groeslon, mi fyddwn ni'n edrych ar Feirionnydd o safbwynt yr uwchradd yn benodol, mi fyddwn ni'n edrych ar lefydd lle mae cyflwr adeilad yn peri problem, ac mi fyddwn ni hefyd yn edrych ar lefydd lle mae niferoedd ysgolion wedi mynd yn fychan iawn iawn, lle mae ysgol ddim yn gynaliadwy ...

"O ran llefydd gweigion - nid dyna yw blaenoriaeth Cyngor Gwynedd.

"Ein blaenoriaeth ni ydy plant a phobl ifanc, a gwella profiadau'r rhai hynny yn ein hysgolion ni. Rhan o hynny ydy cael gwared ar lefydd gweigion."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.