Dyfodol ansicr i ganolfannau hamdden ar draws Cymru

Canolfan Hamdden Abertawe
Image caption Cafodd y gwaith ar Ganolfan Hamdden Abertawe ei wneud cyn i'r toriadau ddechrau brathu

Dywed prif weithredwr y corff sy'n cynrychioli awdurdodau lleol Cymru nad yw'n credu bod modd cynnal y ddarpariaeth bresennol o ganolfannau hamdden ar draws y wlad.

Mae ffigyrau ddaeth i law BBC Cymru drwy'r Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth yn dangos bod 5% yn llai yn cael ei wario gan gynghorau ar ganolfannau hamdden o'i gymharu â'r llynedd.

Mae Steve Thomas, Prif Weithredwr Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, yn rhagweld y bydd cyllidebau naill ai'n cael eu rhewi neu eu cwtogi ymhellach yn y blynyddoedd i ddod.

Poblogaidd

Dengys y ffigyrau bod 18 o'r 22 cyngor yng Nghymru yn gwario llai ar ganolfannau hamdden.

Wrth ystyried Cymru gyfan mae gwariant wedi disgyn o £74 miliwn yn 2011/12 i tua £70 miliwn eleni.

Roedd rhai cynghorau yn dweud y gallai eu ffigwr gynyddu cyn diwedd y flwyddyn ariannol os fydd mwy o weithgarwch cyn diwedd y flwyddyn ariannol ym mis Ebrill 2013.

Yn ôl Mr Thomas, bydd cynghorau'n gwneud eu gorau i gynnal canolfannau hamdden am eu bod nhw'n boblogaidd.

Ond wrth i wasanaethau eraill fel addysg a gwasanaethau cymdeithasol gael eu gwarchod, bydd mwy o bwysau ar gyllidebau canolfannau hamdden.

Sector preifat

Gofynnwyd iddo a fyddai hyn yn debyg o beryglu'r hyn y mae gwleidyddion yn ei ddisgrifio fel "gwaddol Olympaidd" Prydain.

"Wrth i ni son am waddol y Gemau Olympaidd, mae yna bwysau o'r cyfeiriad arall.

"Mae'n wych cael eich 'sgubo i ffwrdd gan ewfforia'r Gemau, ond y broblem yw bod oes y toriadau yma'n debyg o fod yn hirach na'r gwaddol Olympaidd.

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Adroddiad Aled Hughes

"Bydd cyllidebau hamdden yn dod o dan bwysau anferth.

"Fe fyddem wrth ein bod yn gweld y ddarpariaeth bresennol yn cael ei chynnal.

"Ond ydw i'n credu fod hynny'n bosibl? Na."

Ychwanegodd Mr Thomas bod cynghorau yn edrych ar ffyrdd gwahanol o ariannu gwasanaethau hamdden drwy drosglwyddo rhai elfennau o'r ddarpariaeth i'r sector preifat - fel sy'n digwydd ym Mro Morgannwg - neu i ymddiriedolaethau cymunedol fel sy'n digwydd yng Nghastell-nedd Port Talbot.

Ymateb

Wrth ymateb i'w sylwadau, dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod wedi ymrwymo i fanteisio ar y diddordeb cynyddol mewn chwaraeon o ganlyniad i'r Gemau Olympaidd a Pharalympaidd, ac yn gweithio er mwyn gwneud hynny.

"Er enghraifft mae Grŵp Ysgolion a Gweithgaredd Corfforol o dan gadeiryddiaeth y Fonesig Tanni Grey-Thompson wedi cynnal eu cyfarfod cyntaf y mis yma, ac fe fydd yn adrodd yn ôl i'r Gweinidog Chwaraeon Huw Lewis a'r Gweinidog Addysg Leighton Andrews am y ffyrdd gorau o ddatblygu gweithgaredd corfforol mewn ysgolion ymhellach.

"Mae ariannu gwasanaethau unigol yn fater i bob awdurdod lleol i'w benderfynu wrth ystyried yr amgylchiadau yn lleol.

"Nid yw mwyafrif yr arian sy'n cael ei ddarparu i gynghorau gan Lywodraeth Cymru yn cael ei glustnodi.

"Mae hyn er mwyn caniatáu i bob cyngor wneud ei benderfyniadau ei hun am y ffordd orau i ddarparu gwasanaethau, ac mae'n atebol am y modd y mae'n ateb galw eu trigolion ac yn cynnig gwerth da am arian."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.