Cwyn am daflen a gyhoeddwyd mewn isetholiad

Pencadlys Cyngor Sir Ynys Môn
Image caption Ymgeisydd Plaid Cymru enillodd yr is-etholiad i Gyngor Ynys Môn

Mae Heddlu Gogledd Cymru yn ymchwilio i gŵyn gan Bwyllgor Etholaeth Plaid Cymru ar Ynys Môn ynglŷn â thaflen a ddosbarthwyd cyn isetholiad yno'r llynedd.

Roedd yr isetholiad ar gyfer ethol cynrychiolydd i'r cyngor sir ar gyfer ward Benllech a Llanbedrgoch ym mis Gorffennaf 2011.

Diwrnod cyn yr isetholiad, fe gafodd taflen ei dosbarthu yn honni fod ymgeisydd Plaid Cymru, Vaughan Hughes, wedi gwneud sylwadau camarweiniol ac anwir yn ei lenyddiaeth etholiadol.

Yn ôl Deddf Cynrychiolaeth y Bobl 1983, mae'n rhaid i daflenni o'r fath gynnwys enw a chyfeiriad y sawl sy'n eu cyhoeddi, ond mae Plaid Cymru yn honni na ddigwyddodd yn yr achos hwn.

Mr Hughes enillodd yr isetholiad.

'Cuddio'

Mae'r blaid wedi anfon cwyn at Gyngor Sir Ynys Môn a Heddlu'r Gogledd.

"Y rheswm yr ydan ni wedi 'neud y gwyn ydi bod y cynghorwyr annibynnol wedi trio cuddio pwy ydyn nhw ar y daflen," meddai swyddog y wasg i'r pwyllgor etholaeth yw John Wynne Jones.

"Dwi'n deall mewn etholiadau fod pobl yn gwneud camgymeriadau weithiau, ond yn yr achos yma rydyn ni'n son am gynghorwyr presennol ar Gyngor Sir Ynys Môn, ac maen nhw'n gwybod yn well."

Ar waelod y daflen, mae'n nodi mai 'cynghorwyr annibynnol' yw'r awduron.

Ond ychwanegodd Mr Jones fod "dros 30 ohonyn nhw felly mae posibilrwydd fod pob un wedi torri'r gyfraith oni bai fod y bobl neu'r person sydd wedi cynhyrchu'r daflen yn dweud yn union pwy ydyn nhw".

Arweinydd

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Adroddiad Alun Rhys

Mae Plaid Cymru yn honni fod arweinydd y cyngor - y Cynghorydd Brian Owen - wedi cael ei weld yn dosbarthu'r daflen.

Fe gadarnhaodd Mr Owen wrth ohebydd y Post Cyntaf ar Radio Cymru ei fod wedi gwneud hynny, a'i fod yn un o ryw bump o bobl a'i lluniodd.

"Doedd y daflen ddim yn annog pobol i bleidleisio i unrhyw ymgeisydd penodol," meddai.

"Y cyfan roedden ni am ei wneud oedd cywiro'r hyn oedd yn cael ei ddweud gan Blaid Cymru."

Ychwanegodd nad oedd pob un o gynghorwyr annibynnol y cyngor yn ymwybodol o gynnwys y ddogfen.

Dywedodd y cynghorydd Vaughan Hughes mai Plaid Cymru oedd wedi gwneud y gwyn ac nad oedd o wedi siarad â'r heddlu.

Dpedd llefarydd ar ran y cyngor ddim am wneud unrhyw sylw ar y mater.

Dywedodd llefarydd ar ran Heddlu'r Gogledd eu bod yn trafod y mater hefo Gwasanaeth Erlyn y Goron a'r Comisiwn Etholiadol i weld a oes sail dros gynnal ymchwiliad ffurfiol.

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.