Amheuaeth am safonau myfyrwyr tramor

Students (library)
Image caption Mae myfyrwyr o dramor yn gyfrifol am 32% o incwm ffioedd prifysgolion

Mae rhai tiwtoriaid prifysgol o dan bwysau i dderbyn gwaith israddol gan fyfyrwyr o dramor am resymau ariannol, yn ôl un darlithydd.

Mae'r darlithydd wedi honni bod arholiadau'n cael eu symleiddio neu eu gollwng yn llwyr o rai cyrsiau meistri busnes.

Mae'n honni fod pwysau gan awdurdodau prifysgol i sicrhau arian gan fyfyrwyr o dramor yn golygu bod safonau rhai cyrsiau wedi disgyn.

Yr honiad yw bod hyn yn ymwneud â myfyrwyr sy'n cael trafferth gyda'u Saesneg.

'Anodd iawn, iawn'

Dywedodd y darlithydd, sydd ddim yn cael ei enwi, fod ei bryderon yn cael eu rhannu gan gydweithwyr.

Mewn cyfweliad dienw gydag adran newyddion BBC Cymru, dywedodd: "Rydym yn gweld nad ydym yn medru dysgu rhai o'r myfyrwyr gan fod eu gallu yn yr iaith Saesneg mor wael."

Ychwanegodd y darlithydd bod rhai elfennau o gyrsiau MBA yn cael eu tynnu allan yn llwyr, gydag asesiadau yn hytrach yn canolbwyntio'n llwyr ar waith cwrs.

Dywedodd: "Yr hyn sy'n digwydd yw bod arholiadau'n cael eu gollwng o'r MBAs oherwydd, i fod yn blaen, mae myfyrwyr sy'n cael trafferth gyda'u Saesneg yn ei chael hi'n anodd iawn, iawn i basio arholiadau. Felly pwy sy'n ysgrifennu'r gwaith cwrs?

"Mae gennym feddalwedd eitha' soffistigedig i atal llên-ladrad, ond dyw hynny ddim yn gwarantu nad ydyn nhw'n cael rhywun arall i ysgrifennu gwaith drostyn nhw."

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Adroddiad Gwenfair Griffith

Ffynhonnell bwysig

Mae'r darlithydd yn honni fod safonau academaidd rhai cyrsiau mewn prifysgolion ym Mhrydain wedi diodde' dros y blynyddoedd diweddar wrth i brifysgolion ganolbwyntio ar ddenu myfyrwyr o dramor.

"Mae bod yn sefydliad rhyngwladol yn hanfodol i unrhyw brifysgol fodern - ond ddylai hynny ddim bod ar unrhyw gost," meddai.

"Dylen ni ganolbwyntio ar safon, ac fe fyddwn i'n dweud bod addysg uwch yn y DU wedi diodde' difrod sylweddol i'w enw da o ganlyniad i bolisïau recriwtio rhai prifysgolion. Y cwestiwn rwy'n ei ofyn yw a oes modd adfer hyn?"

Yn ôl y darlithydd, mae academyddion eraill yn bryderus am y sefyllfa bresennol, ond ychydig iawn sy'n fodlon siarad yn agored am y peth.

Mae myfyrwyr tramor yn ffynhonnell bwysig i incwm i brifysgolion Prydain, ac maen nhw'n talu ffioedd uwch o gymharu â myfyrwyr o Brydain a'r Undeb Ewropeaidd.

Yn 2010/11, roedd cyfanswm o 48,580 o fyfyrwyr di-radd yn astudio yn y DU - tua 11% o'r boblogaeth ddi-radd - ond yn cyfrannu 32% o incwm ffioedd prifysgolion.

Mae myfyrwyr tramor yn cyfrannu amcangyfrif o £5 biliwn i'r economi ehangach, gan gynnwys ffioedd.

Image caption Roedd Prifysgol Bangor yn arddangos yr holl draethodau estynedig i'r cyhoedd

Traethodau

Fe geisiodd BBC Cymru weld tystiolaeth bod safonau yn rhai o brifysgolion Cymru yn disgyn oherwydd nifer uchel y myfyrwyr o dramor sy'n astudio yno.

Mae Prifysgolion Caerdydd, Aberystwyth, Abertawe a Phrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant wedi caniatáu i BBC Cymru weld traethodau estynedig MBA, ac fe fyddwn ni'n edrych ar y gwaith dros yr wythnosau nesaf.

Dywedodd Prifysgol Fetropolitan Caerdydd a Phrifysgol Cymru, Casnewydd ein bod yn cael gweld sampl o'r traethodau estynedig. Rydym wedi gofyn i'r prifysgolion yma am ganiatâd i weld yr holl draethodau estynedig MBA.

Gwrthododd Prifysgol Morgannwg ein cais i weld traethodau estynedig MBA, gan benderfynu bod y cais yn dod o dan gyfyngiadau'r Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth ac y byddai'n rhy gostus i ganiatáu i ni eu gweld. Rydym eisoes wedi apelio'r penderfyniad.

Mae Prifysgol Fetropolitan Abertawe hefyd wedi penderfynu delio gyda'r cais dan dermau'r Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth, ac rydym yn disgwyl eu hymateb. Mae' brifysgol yn ddiweddar wedi cyhoeddi eu bod yn uno gyda Phrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant.

Yr unig brifysgol yng Nghymru oedd â'u holl draethodau estynedig MBA yn agored i'r cyhoedd eu gweld oedd Prifysgol Bangor. Nid yw'r darlithydd a fu'n siarad gyda'r BBC erioed wedi gweithio ym Mangor.

Gwallau

Roedd ugain o draethodau estynedig yn Llyfrgell Prifysgol Bangor a gyflwynwyd gan fyfyrwyr o dramor rhwng 2009-2011 yn cynnwys gwallau gramadeg sylfaenol, ac roedd rhannau o'r traethodau estynedig wedi eu hysgrifennu yn y fath fodd fel bod rhai paragraffau bron yn annealladwy.

Mewn rhai achosion, roedd teitlau rhai o'r traethodau estynedig a gyhoeddwyd yn gwneud dim synnwyr bron.

Cafodd y traethodau eu cyflwyno gan fyfyrwyr o dramor a gafodd raddau Meistr Gweinyddiaeth Fusnes (MBA), Meistr y Gyfraith, Meistr Gwyddoniaeth a Meistr Celfyddydau yn ysgolion Busnes a'r Gyfraith y Brifysgol.

Ymhlith y teitlau gwallus oedd:

  • 'Effective of relationship marketing in automotive 4S shop of China'
  • 'The state of online shopping compare with traditional shopping'
  • 'Brief Analyse Slack Season Marketing Management In Modern China Garment SMEs'
  • 'Compare and Contrast the Customer Behaviour in the Online-Shopping in the UK and China'.

'Pa gymorth?'

Dywedodd yr Athro Nick Bourne, cyn ddarlithydd yn y gyfraith a chyn arweinydd y Ceidwadwyr yng Nghymru: "Mae darnau o waith yma sydd ddim yn ymddangos fel eu bod yn agos at y lefel y byddai angen ar gyfer gradd Meistr - 'unlle'n agos.

"Rwy'n credu bod rhaid ateb y cwestiwn sut y cafodd y darnau yma o waith eu pasio, sut mae'r holl broses o safoni wedi gweithio a sut mae'r broses arholi wedi gweithio. Pa oruchwyliaeth gafodd y myfyrwyr yma? Pa gymorth a gawson nhw?

"Oherwydd mae hyn yn codi pryderon go iawn, ac ni fedrwn gael safonau dwbl mewn addysg - rhaid i'r safon fod yn gyson, a safon uchel cyson ym Mangor a phrifysgolion eraill Cymru."

'Cynnwys dadansoddol'

Dywedodd yr Athro John Thornton, pennaeth ysgol fusnes Prifysgol Bangor, wrth BBC Cymru bod gan y brifysgol weithdrefnau mewnol rhagorol o safbwynt sicrhau safon, ac mae nifer y traethodau estynedig gwan yn fach.

"Yn sicr fyddwn i ddim yn gwadu bod problemau gyda rhai o'r traethodau estynedig yr ydym yn eu derbyn gan rai o'n myfyrwyr tramor.

"Mae rhai problemau gyda thraethodau estynedig yr ydym yn eu derbyn gan fyfyrwyr o Brydain hefyd. Ond fe fyddwn yn dweud mai nifer cymharol fach yw'r rhain o'r traethodau estynedig yr ydym yn eu derbyn.

"Dydyn ni ddim yn chwilio am ryddiaith Saesneg cywrain gan ein myfyrwyr. Mae traethodau estynedig sydd wedi eu hysgrifennu'n wael yn colli marciau, ond ein sylw pennaf yw cynnwys dadansoddol y traethodau estynedig."

Dywedodd yr Athro Thornton bod pob traethawd estynedig yn cael ei archwilio gan ddau arholwr, ac mae sampl o'r traethodau estynedig yn cael eu gyrru i gael eu marcio gan arholwr allanol yn ogystal.

Fel nifer o brifysgolion ym Mhrydain, mae Prifysgol Bangor wedi datblygu strategaeth ryngwladol er mwyn denu myfyrwyr o dramor.

Y llynedd agorodd y Brifysgol swyddfa yn Beijing, a myfyrwyr o China yw mwyafrif y myfyrwyr tramor sy'n aros yn y ddinas.

Ysgol fusnes y brifysgol yw'r adran fwyaf o safbwynt recriwtio myfyrwyr o dramor gan recriwtio 60% o'r holl fyfyrwyr o dramor, ac mae cynllun strategol y brifysgol yn dweud bod angen cynyddu nifer y myfyrwyr o'r tu allan i Ewrop sy'n talu ffioedd o 50% erbyn 2015.

Ymateb

Mewn datganiad, dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru:

"Rydym am weld y safonau uchaf ym mhrifysgolion Cymru. Mae ansawdd, safonau academaidd a chywirdeb yn ein sefydliadau yn fater i Gyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru, a'r Asiantaeth Safonau Addysgol."

Dywedodd llefarydd ar ran Cyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru:

"Mae ansawdd a safonau'r addysg sy'n cael ei ddarparu yn addysg uwch yng Nghymru yn cael eu hasesu gan yr Asiantaeth Safonau Addysgol fel rhan o adolygiad sefydliadol: proses Cymru.

"Mae trefniadau arholiadau yn dod o dan God Safonau'r DU am Addysg Uwch, sy'n sicrhau mewnbwn allanol i'r broses asesu.

"Byddai disgwyl i sefydliadau ddelio gydag unrhyw bryderon sy'n cael eu codi drwy brosesau safonau arferol. Os oes gan arholwyr, myfyrwyr, staff neu unrhyw un arall bryderon am ansawdd a safonau mewn prifysgol, mae ganddynt yr hawl i godi'r pryderon trwy gynllun Pryderon yr ASA."

"Rydym yn arwain, ac yn adolygu'n gyson, prifysgolion a darparwyr eraill i sicrhau eu bod yn cwrdd â gofynion y DU am addysg uwch.

"Nid oes unrhyw faterion yn ymwneud â Phrifysgol Bangor wedi cael eu codi gyda'r ASA. Ond fel rhan o ymgyrch i gadw a gwella safonau, mae'r ASA yn ymchwilio i bryderon am safonau sy'n cael eu mynegi gan fyfyrwyr, staff neu unrhyw un arall.

"Lle mae pryderon o'r fath yn dangos trafferthion difrifol o ran sustemau neu weithdrefnau - ac mae tystiolaeth i'w cefnogi - fe fyddwn yn cynnal ymchwiliad manwl."