Cyngor yn euog o gamweinyddu

Trisha Breckman a'i phartner Eddie Roberts
Image caption Symudodd Trisha Breckman a'i phartner Eddie Roberts i Sir Gaerfyrddin yn 2003

Mi fethodd cyngor sir yn eu dyletswydd wedi i gwpl wedi ymddeol ddiodde' blynyddoedd o aflonyddu gan gymdogion, yn ôl Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru.

Roedd Trisha Breckman a'i phartner, Eddie Roberts, wedi tynnu lluniau fideo o wrthdaro gyda'u cymdogion am anghydfod cynllunio.

Ond pan ddangoswyd y fideo i Gyngor Sir Gaerfyrddin a Heddlu Powys, ni chawson nhw'r ymateb yr oedden nhw'n ei ddisgwyl.

Ar raglen Week In Week Out ar BBC Cymru nos Fawrth dywed yr ombwdsmon, Peter Tyndall, bod y cwpl wedi diodde' anghyfiawnder a bod Cyngor Sir Gaerfyrddin yn euog o gamweinyddu.

Ffugio tystiolaeth

Dywedodd: "Yn sicr fe wnaethon nhw golli gwrthrychedd. Fe ddaethon nhw i gredu mai anghydfod rhwng cymdogion yn unig oedd hwn.

"Rwy'n credu y byddai unrhyw un sy'n gweld y dystiolaeth ac edrych arno'n wrthrychol yn sylweddol bod dadl gref dros weithredu."

Roedd yr ombwdsmon yn ymateb i gŵyn gan Mrs Breckman a Mr Roberts nad oedd yr awdurdod wedi rhwystro'u cymdogion rhag rhedeg busnes cludiant heb ganiatâd cynllunio am bron i 10 mlynedd.

Cwynodd y pâr hefyd bod y cyngor wedi eu cofrestru fel cwynwyr parhaus ac wedi eu hatal rhag gyrru e-byst at bob cynghorydd.

Cadarnhaodd yr ombwdsmon gŵyn y cwpl am y busnes cludiant, a hefyd bod y cyngor wedi cyhuddo'r cwpwl ar gam o ffugio tystiolaeth.

Dywedodd Mr Tyndall hefyd bod y cyngor wedi defnyddio'u Polisi Cwynwyr Parhaus yn afresymol, ac fe wnaeth gyfres o argymhellion i'r cyngor er mwyn gwella eu system orfodaeth gynllunio ac i ymddiheuro'n llawn i Mrs Breckman a Mr Roberts.

Ymchwiliad cyhoeddus

Daeth y cwpl i fyw ym Maes y Bont yn Sir Gaerfyrddin o Sussex yn 2003 wedi ymddeol, ond yn fuan fe wnaethon nhw sylweddoli eu bod yn byw drws nesa' i fusnes cludiant swnllyd oedd heb ei awdurdodi.

Yn y rhaglen, mae Aelod Cynulliad y pâr, Rhodri Glyn Thomas, yn galw am ymchwiliad cyhoeddus i weithdrefnau cynllunio yng Nghyngor Sir Gaerfyrddin yn dilyn adroddiad yr ombwdsmon.

Dywedodd AC Plaid Cymru Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr: "Ymchwiliad cyhoeddus fyddai'r ffordd orau o wneud hynny. Gadewch iddyn nhw egluro'n gyhoeddus sut y daethon nhw i'r canlyniadau yma.

"Rwy'n credu bod llawer o bobl Sir Gaerfyrddin angen y cyfle i gael y drafodaeth yn gyhoeddus, a bellach mae digon o dystiolaeth i wneud hynny."

Ychwanegodd bod gan Heddlu Dyfed Powys gwestiynau i'w hateb.

Cafodd sawl gwrthdaro pryderus eu ffilmio sy'n ymddangos fel pe bai Mrs Breckman yn cael ei haflonyddu a'i bygwth gan Andrew a Karen Thomas.

Pan ddangoswyd y fideo i'r heddlu, ni chafodd unrhyw gamau eu cymryd yn erbyn y Thomasiaid, ond fe gafodd Mrs Breckman ei harestio chwe gwaith a'i rhybuddio deirgwaith.

Wrth edrych ar un enghraifft o wrthdaro, dywedodd Rhodri Glyn Thomas nad oedd yn deall sut y gallai'r heddlu weld Mrs Breckman fel yr ymosodwr yn y digwyddiad, ac mae wedi gofyn i'r Prif Gwnstabl Jackie Roberts i edrych ar yr achos o'r newydd.

'Rhesymol'

Mewn datganiad, dywedodd Heddlu Dyfed Powys: "Mae adolygiadau blaenorol o ymyrraeth yr heddlu wedi datgelu bod gweithredoedd swyddogion unigol wedi bod yn rhesymol."

Gwrthododd Cyngor Sir Gaerfyrddin i wneud cyfweliad ar gyfer y rhaglen, ond fe wnaethon nhw gyhoeddi datganiad sy'n dweud eu bod wedi cytuno ag, ac y byddan nhw'n gweithredu, argymhellion yr ombwdsmon.

Ychwanegodd y cyngor bod anghydfodau rhwng cymdogion yn drafferthus bob tro, a'i bod yn amhosib plesio'r ddwy ochr.

Fe ddywedon nhw hefyd eu bod yn fodlon bod eu swyddogion cynllunio wedi gweithredu gyda chywirdeb, ac nad oedden nhw wedi dangos ffafriaeth i'r naill ochr na'r llall.

Bydd Week In Week Out: 'The Good Life Gone Bad' yn cael ei ddarlledu ar BBC 1 Cymru nos Fawrth, Hydref 16 am 10:35pm.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.