Amddiffynfeydd yr arfordir: 'Lle i wella'

Amddiffynfeydd
Image caption Mae tua 260 milltir o amddiffynefydd rhag y môr yng Nghymru

Mae cryn le i wella o ran gweithredu ac ariannu strategaeth genedlaethol Llywodraeth Cymru i ddiogelu'r arfordir, yn ôl pwyllgor o aelodau'r cynulliad.

Dywed adroddiad gan y Pwyllgor Amgylchedd a Chynaliadwyedd fod camau ymlaen wedi eu gwneud gan gynnwys rhaglen ar gyfer monitro'r arfordir.

Ond mae gwaith ymchwil yn awgrymu fod yna fwlch rhwng amcanion Llywodraeth Cymru a'r adnoddau sydd wedi eu neilltuo ar gyfer amddiffyn cymunedau'r arfordir.

Credir bod tua 100,000 o gartrefi a busnesau Cymru yn wynebu risg o lifogydd o'r môr.

Ar hyd arfordir Cymru ar hyn o bryd mae tua 260 milltir o amddiffynfeydd wedi eu codi.

£8 biliwn

Amcangyfir mai £750 miliwn fyddai'r gost o osod amddiffynfeydd newydd a hynny er mwyn gwarchod eiddo a isadeladwaith gwerth £8 biliwn.

Canfu'r Pwyllgor fod hyn yn golygu y bydd gofyn i Lywodraeth Cymru ddod o hyd i ffynonellau newydd o gyllid ar fyrder, a hynny er mwyn cefnogi atebion 'naturiol' newydd ar gyfer diogelu'r arfordir.

Mae'r pwyllgor hefyd yn galw am sicrwydd gan Lywodraeth Cymru am "ymrwymiad hirdymor i raglen strategol barhaus i fonitro arfordir Cymru, ac i sicrhau bod lefelau priodol o gyllid ac adnoddau'n cael eu neilltuo i'r perwyl hwn.

" Heb yr ymrwymiad hwn, cred y Pwyllgor y bydd perygl y bydd Cymru'n cael ei gadael ar ôl, mewn perthynas â'r gwaith a wneir dros y ffin yn Lloegr."

Dywedodd William Powell AC, aelod o'r Pwyllgor Amgylchedd a Chynaliadwyedd: "Mae Llywodraeth Cymru wedi gwneud peth cynnydd o ran sefydlu strategaeth genedlaethol i ddiogelu'r arfordir, ac mae'r Pwyllgor yn cydnabod hyn.

"Fodd bynnag, rydym yn pryderu bod cymaint mwy i'w wneud i flaenoriaethu gweithgareddau sy'n ymwneud â diogelu'r arfordir ac i ymgysylltu â chymunedau arfordirol, a dyma pam rydym wedi gofyn am y wybodaeth ddiweddaraf am y cynnydd a wneir erbyn 2014."