Rhybudd bod cynghorau Cymru'n dargedau lladron metel

Iard sgrap Image copyright Reuters
Image caption Er bod yr heddlu yn dweud bod achosion yn gostwng mae cynghorau yn cael eu targedu

Mae 'na rybudd i gynghorau eu bod yn dargedau rhwydd i ladron metel wrth i ystadegau ddangos bod y gost wedi cyrraedd lefel na welwyd o'r blaen.

Yn 2011-12 cost achosion dwyn metel i gynghorau Cymru oedd o leiaf £820,000, yn ôl manylion ddaeth i law BBC Cymru.

Yn ôl yr heddlu, mae achosion o'r fath yn lleihau ond mae 'na bryder bod eiddo cyngor yn cael ei dargedu ar adeg pan mae 'na bwysau mawr ar eu cyllid.

Dywedodd y cynghorau fod ymdrechion i daclo'r broblem yn dechrau dwyn ffrwyth.

Yn ôl manylion o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth, mae 'na awgrym bod cost dwyn metel wedi cynyddu £144,000 ers y flwyddyn 2010-11 a mwy na £530,000 ers y flwyddyn cyn hynny.

Roedd yr effaith waetha' mewn dwy sir yn ardal Heddlu Gwent yn y flwyddyn ddiwethaf, Torfaen (£247,176) a Chaerffili (£132,431).

Cafodd plwm ei ddwyn o do ysgol, tanc dŵr ei ddwyn a boeler a phibell gopr o glwb pêl-droed.

"Ar draws Cymru mae dwyn metel wedi gostwng 22% yn y flwyddyn ddiwethaf ac o fewn ardal Gwent 45%," meddai'r Sarjant Simon Clark.

Dywedodd ei fod yn synnu at y costau i gynghorau.

'Rheng flaen'

"Dwi'n credu bod cynghorau yn cael eu hystyried yn darged rhwydd," meddai.

Mae achosion dwyn metel wedi costio dros £2.5 miliwn yn y pum mlynedd diwethaf, yn ôl yr ystadegau.

Image copyright Cyngor Torfaen
Image caption Mae cynghorau yn defnyddio dulliau fel SmartWater all gael ei weld o dan olau uwchfioled

Dywedodd Anthony Hunt, aelod o fwrdd rheoli Cyngor Torfaen, fod arian oedd yn cael ei wario ar y difrod yn geiniog yn llai ar gyfer gwasanaethau rheng flaen.

"Gyda chost metel sgrap yn codi, mae'n fwy o broblem," meddai.

Y llynedd costau Rhondda Cynon Taf oedd £110,000 a thros y pum mlynedd diwethaf mae 'na gostau o £400,000 wedi bod.

16 o ysgolion

Roedd effaith ar 16 o ysgolion, gan gynnwys Ysgol Gynradd Tonypandy.

Dwywaith dros yr haf roedd 'na ddifrod i'r ysgol wedi i blwm gael ei ddwyn o'r to.

Mae Sir y Fflint, Powys, Ynys Môn, Dinbych a Bro Morgannwg, wedi nodi achosion o ddifrod i ysgolion.

Yn y cyfamser, mae gweinidogion San Steffan yn ceisio ei gwneud hi'n haws i ddod o hyd i darddiad metel sgrap.

Dywedodd Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru fod llywodraethau ar bob lefel yn derbyn pa mor ddifrifol oedd y drosedd.

"Mae cynghorau Cymru yn dechrau addasu oherwydd maint y broblem," meddai llefarydd.

"Mae hyn yn faich ariannol ar lywodraeth leol sydd eisoes yn wynebu pwysau oherwydd y dirwasgiad."

COST DWYN METEL I GYNGHORAU CYMRU
2008/09 2009/10 2010/11 2011/12
Ynys Môn Dim gwybodaeth yn cael ei chadw Dim gwybodaeth yn cael ei chadw £5,633 £9,500
Blaenau Gwent £30,000 Heb ei gostio Heb ei gostio Dim ystadegau wedi eu cyflwyno
Pen-y-bont ar Ogwr £7,750 £12,900 £19,866 £39,600
Caerffili *1 Gweler *1 £30,993 £129,766 £132,431
Caerdydd £51,876 £23,360 £68,711 Dim ystadegau wedi eu cyflwyno
Caerfyrddin *2 £14,293 £50,181 £4,795 £6,224
Ceredigion £0 £0 £900 £0
Conwy *3 £5,700 £1,050 Dim ystadegau wedi eu cyflwyno £2,000
Dinbych *4 Dim gwybodaeth yn cael ei chadw Dim gwybodaeth yn cael ei chadw £5,000 £50,000
Fflint Heb ymateb Heb ymateb Heb ymateb £29,325
Gwynedd *1 £0 £0 £900 £2,350
Merthyr Tudful Heb ei darparu Heb ei darparu £37,500 £10,100
Mynwy £0 £0 £0 Achosion ond dim costau
Castell-nedd Port Talbot £0 £0 £0 £42,444
Casnewydd *5 £18,000 £4,000 £5,000 Dim ystadegau wedi eu cyflwyno
Penfro £0 £180 £300 £0
Powys *1 £5,300 £0 £6,750 Hyd at £22,000
Rhondda Cynon Taf *6 £94,833 £37,454 £107,094 £110,000
Abertawe *3 £96,030 £96,690 £50,160 £68,188
Torfaen £23,845 £23,554 £106,760 £247,176
Bro Morgannwg £17,817 £9,050 £128,415 £50,518
Wrecsam *7 Dim ystadegau ar gael Dim ystadegau ar gael Dim ystadegau ar gael Heb ei gostio
Cyfanswm £365,444 £289,412 £677,550 £821,856

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.