Galw am ddiwygio'r broses o benderfynu ar gynlluniau ffyrdd

Tremadog
Image caption Ychydig iawn o bobl sy'n aros yn Nhremadog erbyn hyn

Mae cyfarwyddwr y grŵp amgylcheddol, Cyfeillion y Ddaear, wedi galw am ddiwygio'r broses mae Llywodraeth Cymru yn ei defnyddio i benderfynu ar gynlluniau ffyrdd.

Yn ôl Gareth Clubb, mae'r broses, sy'n cael ei galw'n WelTAG, yn rhoi gormod o bwyslais ar arbedion amser teithiau ceir ar draul effeithiau negyddol ar yr economi leol ac allyriadau carbon.

Mae ei sylw yn ffurfio rhan o ymchwiliad rhaglen Materion Cyfoes BBC Radio Cymru i effeithiau ffyrdd osgoi.

Dros y blynyddoedd nesaf, mae gan Lywodraeth Cymru gynlluniau i wario bron i £300 miliwn ar gynlluniau o'r fath.

Ychydig dros flwyddyn yn ôl, mi agorwyd ffordd osgoi Porthmadog a Thremadog ar gost o £35 miliwn.

Ond nid pawb sydd wedi elwa o'r gwario.

Mae Stuart Hallard yn rheolwr Tafarn y Cnu Aur, yn Nhremadog, ac wedi gweld newid yn y math o gwsmeriaid sy'n cerdded trwy'r drws.

"Ers y ffordd osgoi dwi'n meddwl mod i'n gallu cyfri ar un llaw faint o bobl sydd 'di cerdded drwy'r drws yn gofyn am lety ac fel arfer oeddwn i'n cael un neu ddau o bobl bob dydd...

"Lot o bobl mond yn dod yma wan ar argymhelliad achos di nhw methu ffeindio ni."

Llai o draffig

Busnes arall sydd wedi cael ei effeithio ydi'r siop sglodion yn Nhremadog.

Yn ôl y perchennog Alwena Jones mae pethau wedi tawelu.

"Da chi ddim yn gweld cymaint o'r loris a hefyd bobl sy'n gwybod am y siop… ma' nhw yn pasio rŵan, ddim ishio dod trwy Dremadog ddim mwy.

Image caption Cafodd y ffordd osgoi ei hagor y llynedd ar gost o £35 miliwn

"Ma' nhw'n mynd ar y ffordd newydd a phasio ni gyd."

Yn ôl ffigyrau sydd wedi eu rhoi i Manylu gan Lywodraeth Cymru, mae llif y traffig drwy'r hen ffordd, heibio Minffordd, wedi bron ei haneru o 13,500 cerbyd y mis yn y flwyddyn cyn i'r ffordd gael ei hagor, i 7,600 y mis wedi hynny.

Wrth benderfynu pa gynlluniau ffordd sy'n cael y golau gwyrdd, mae Llywodraeth Cymru, yn defnyddio proses a elwir yn WelTAG i bwyso a mesur yr opsiynau.

Ond yn ôl Mr Clubb, Cyfarwyddwr Cyfeillion y Ddaear Cymru, mae angen adolygu'r broses.

"Mae 'na sawl problem gyda WelTAG, er enghraifft mae'n rhoi pwys mawr iawn ar arbedion amser, os mae rhywun sy'n gyrru car yn arbed rhyw funud o'i hamser, mae hwnnw yn gyfwerth â chost eitha' sylweddol.

"Ac mae 'na broblem arall, os ydi ceir yn defnyddio mwy o betrol ma' hynny yn gyfystyr â chynyddu incwm llywodraeth Prydain trwy dreth ar werth ac ma' hynny wedi ei gofnodi fel peth da."

Mewn datganiad dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru bod WelTAG yn broses pwyso a mesur trylwyr sy'n ystyried pob elfen o effeithiau a manteision prosiectau ffyrdd.

Bydd mwy ar y stori yma ar Manylu: Ffyrdd Osgoi Cymru, toc wedi 2pm dydd Mercher Tachwedd 7 ar BBC Radio Cymru.

Straeon perthnasol

Hefyd ar y BBC