'Monitro craff' o gynllun cymunedol

Maes chwarae sydd wedi dirywio
Image caption Cafodd Cymunedau'n Gyntaf ei lansio yn 2001 gyda'r nod o adfywio ardaloedd difreintiedig

Mae Llywodraeth Cymru wedi addo "monitro craff" ar gynllun gwrth dlodi wrth iddi ddatgelu manylion ailwampio'r cynllun.

Mae hyn yn dilyn cwestiynau a yw cynllun Cymunedau'n Gyntaf wedi rhoi gwerth am arian.

Cyhoeddodd y gweinidog sy'n gyfrifol y 12 lle cyntaf fydd yn cael eu cynnwys yn y cynllun diwygiedig.

Dywedodd y Gweinidog Llywodraeth Leol, Carl Sargeant, y byddai'n cyhoeddi gwybodaeth am gyflawniadau'r polisi.

Beirniadu

Fe gafodd Cymunedau'n Gyntaf ei lansio gan Lafur yn 2001 fel modd o adfywio cymunedau difreintiedig, ond mae'r cynllun wedi cael ei feirniadu.

Ym mis Chwefror 2010, dywedodd pwyllgor o Aelodau Cynulliad nad oedd wedi rhoi gwerth da am yr £214 miliwn o arian cyhoeddus a roddwyd i'r cynllun.

Yna mewn adroddiad arall y llynedd gan Gyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru, dywedwyd bod y cynllun yn "wallus" ac yn "rhy uchelgeisiol".

Er gwaetha' rhai llwyddiannau lle mae cymunedau wedi penderfynu ar eu blaenoriaethau eu hunain ac wedi gweithredu arnynt, mae partneriaethau mewn mannau eraill wedi bod benben gyda'r awdurdodau lleol.

Yng Ngorffennaf 2011, dywedodd Mr Sargeant ei fod am gwtogi'r nifer o gynlluniau Cymunedau'n Gyntaf, gan greu llai o raglenni mwy.

Y flwyddyn nesaf

Yn dilyn ymgynghoriad, cafodd y 12 lle cyntaf o'r 52 yma eu cyhoeddi ddydd Mercher:-

  • Pedwar yng Nghaerffili;
  • Pedwar yng Nghaerdydd;
  • Dau yn Sir y Fflint;
  • Un yng Ngwynedd;
  • Un ym Mro Morgannwg.

Bydd y lleoliadau eraill yn cael eu datgelu dros yr wythnosau nesaf, ac mae disgwyl i'r rhaglenni newydd fod yn weithredol yn gynnar y flwyddyn nesaf.

Addawodd Mr Sargeant y byddai "fframwaith fonitro craff" o'r cynllun.

"Fe fyddwn yn casglu ac yn cyhoeddi gwybodaeth allweddol am waith a chyflawniad y rhaglenni unigol a'r rhaglen fel cyfanwaith," meddai.

"Mae pob cais wedi cael ei asesu'n ofalus er mwyn sicrhau bod y gyfran uchaf posib o'r gyllideb yn cael ei defnyddio ar gyfer cynlluniau mewn cymunedau lleol yn hytrach na chael ei wario ar gostau gweinyddu.

"Bydd y rhan y mae'r gymuned yn chwarae yn parhau yn ganolog i'r cynllun."

Ychwanegodd fod gan bob rhaglen gynllun i ddangos sut y byddant yn cyfrannu at welliannau mewn iechyd, addysg a'r economi ymhob ardal.

Straeon perthnasol