Pryder Blunkett am ddiffyg pleidleisio

David Blunkett Image copyright AFP
Image caption Dywed David Blunkett y byddai nifer fach o bleidleiswyr yn ddrwg i ddemocratiaeth

Mae cyn Ysgrifennydd Cartref Llafur David Blunkett wedi rhybuddio y gallai cyn lleied â 15% o'r etholwyr bleidleisio yn etholiadau'r Comisiynwyr Heddlu a Throsedd ddydd Iau.

Dywedodd wrth BBC Cymru y gallai nifer mor fach o etholwyr beidio â rhoi "cyfreithlondeb cywir" i'r ymgeiswyr buddugol.

Ond mae'r Swyddfa Gartref yn dweud y bydd gan y Comisiynwyr newydd fwy o fandad democrataidd nag "awdurdodau heddlu anweledig".

Bydd etholiadau ar gyfer pob un o luoedd heddlu Cymru a Lloegr y tu allan i Lundain yn cael eu cynnal ddydd Iau.

Blaenoriaethau

Bydd y Comisiynwyr newydd yn cytuno ar gyllidebau'r heddlu, ac fe fydd ganddynt y grym i benodi a diswyddo prif gwnstabliaid.

Fe fydd y Comisiynwyr yn cymryd lle awdurdodau'r heddlu yn y pedwar llu yng Nghymru, ac er na fyddan nhw'n gyfrifol am waith bob dydd yr heddlu, fe fyddan nhw'n gosod blaenoriaethau strategol ar gyfer y llu.

Mae'r Ysgrifennydd Cartref presennol, Teresa May, wedi dweud mai'r comisiynwyr newydd fydd "llais y bobl" faint bynnag fydd yn bwrw'u pleidlais ddydd Iau.

Ond dywed Mr Blunkett os fydd llai na 15% yn pleidleisio, yna "dydych chi ddim yn cyrraedd y mandad yna bron".

'Diwygiad arwyddocaol'

Dywedodd mewn cyfweliad gyda BBC Cymru: "Rwy'n poeni y gallai cyn lleied â 15% bleidleisio - llai efallai - a dyw hynny ddim yn dda i ddemocratiaeth.

"Nid yw'n adlewyrchiad teg o deimladau go iawn pobl. Yn bennaf oll, nid yw'n rhoi cyfreithlondeb go iawn i'r bobl fydd yn cael eu hethol.

"Mae'n chwith gennyf i ddweud hyn, ond dyna pam rwy'n galw ar bobl i fynd allan i bleidleisio. Efallai nad ydym yn hapus gyda'r strwythur yma a grëwyd gan y llywodraeth glymblaid, ond rhywsut dros y blynyddoedd nesaf rhaid i ni wneud i'r peth weithio."

Dywedodd llefarydd ar ran y Swyddfa Gartref: "Cyflwyno Comisiynwyr Heddlu a Throsedd yw'r diwygiad democrataidd mwyaf arwyddocaol erioed, gan roi llais go iawn i'r cyhoedd am sut y mae eu cymunedau'n cael eu plismona.

"Faint bynnag fydd yn bwrw'u pleidlais, bydd hynny'n fwy o fandad democrataidd na'r awdurdodau heddlu anweledig sydd gennym ar hyn o bryd.

"Rydym wedi bod yn hysbysebu'r Comisiynwyr Heddlu a Throsedd ers dros ddwy flynedd, ac wedi lansio ymgyrch hysbysebu genedlaethol fis diwethaf."