Y cynhyrchydd a'r cyfarwyddwr John Hefin wedi marw

John Hefin Image copyright Bafta cymru
Image caption Enillodd John Hefin Wobr Arbennig BAFTA Cymru ym mis Hydref

Bu farw'r cynhyrchydd a chyfarwyddwr drama, John Hefin, yn 71 oed.

Bu'n gyn-bennaeth drama BBC Cymru a chyda Gwenlyn Parry bu'n gyfrifol am greu Pobol y Cwm.

Bu'n wael ers peth amser a bu farw yn ei gartref yn Borth ger Aberystwyth.

Ym mis Gorffennaf derbyniodd Wobr Cyfrwng am "ei gyfraniad allweddol" i fyd y cyfryngau yng Nghymru.

Ac ym mis Hydref derbyniodd y gŵr oedd yn wreiddiol o Aberystwyth Wobr Arbennig BAFTA am Gyfraniad Eithriadol i Ddrama Teledu.

'Pleser mawr'

Dywedodd ei deulu ei fod "drwy gydol ei fywyd wrth ei fodd yn gweithio ym myd teledu, ffilm a'r cyfryngau".

"Fel cyfarwyddwr a chynhyrchydd, roedd yn hynod falch o'r cyfle gafodd i gyd-weithio gyda chymaint o dalent yng Nghymru ar ac oddi ar y sgrin.

"Fe dreuliodd ran helaeth o'i fywyd yn addysgu ac ysbrydoli eraill, rhywbeth a roddai bleser mawr iddo."

Ychwanegodd ei fod wedi bod yn hynod falch o dderbyn dwy wobr nodedig am ei gyfraniad i fyd teledu a ffilm yn ddiweddar.

Gyda BBC Cymru cynhyrchodd a chyfarwyddo rhaglenni megis Bus to Bosworth gyda Kenneth Griffith; The Life and Times of David Lloyd George gyda Phillip Madoc; Tough Trade gyda Syr Anthony Hopkins a'r ffilm Grand Slam, gyda Hugh Griffith, Sharon Morgan, Dewi Pws Morris a Siôn Probert.

Rhan amlwg

Chwaraeodd ran amlwg hefyd mewn cynyrchiadau fel Penyberth, Un Nos Ola Leuad a'r gyfres Cartrefi Cefn Gwlad Cymru ar gyfer S4C.

Bu'n ganolog i'r gwaith o sefydlu Comisiwn Ffilm Cymru a bu'n rheolwr yno am gyfnod.

Fe oedd un o sefydlwyr y cwrs ffilm a theledu ym Mhrifysgol Aberystwyth a bu'n Gymrawd Dysgu yno.

Roedd hefyd yn Gymrawd gyda Choleg Cerdd a Drama Cymru lle y bu'n ysbrydoli cenhedlaeth newydd o fyfyrwyr, perfformwyr ac academyddion ifanc ym maes ffilm a theledu.

Dywedodd Rhodri Talfan Davies, Cyfarwyddwr BBC Cymru, fod ei gyfraniad i fyd cynhyrchu drama a ffilm yng Nghymru "yn aruthrol".

"Roedd yn deall ei gynulleidfa yn well na neb - ac yn llawn mor dalentog ym myd y ddrama glasurol â'r ddrama boblogaidd - ac yn y ddwy iaith.

"Fe ysbrydolodd hefyd genhedlaeth o gynhyrchwyr, awduron ac actorion gyda'i arweiniad bywiog a hynaws.

"Heb os, bydd y cyfraniad creadigol aruthrol hwnnw yn parhau trwy ei waith am byth."

'Conglfaen'

Ychwanegodd Ian Jones, Prif Weithredwr S4C, y byddai "bwlch anferth" ar ôl gŵr oedd yn gyfrifol am ystod eang o raglenni teledu yn Gymraeg a Saesneg.

"Mae wedi ysbrydoli a difyrru gwylwyr ers degawdau.

"Y deyrnged fwyaf un i John Hefin yw bod y gyfres a sefydlodd ar y cyd â'r dramodydd Gwenlyn Parry, Pobol y Cwm, yn dal yn un o gonglfeini amserlen y Sianel 38 mlynedd yn ddiweddarach.

"Roedd yn allweddol mewn amrywiaeth o ffilmiau a chyfresi drama a dogfen wnaeth dorri tir newydd ac yn ysbrydoliaeth i genhedlaeth o bobl yn y cyfryngau creadigol."

Derbyniodd MBE am ei wasanaeth i fyd y ffilm yng Nghymru yn 2009 a derbyniodd Y Wisg Wen yn Yr Orsedd.

Roedd yn gadeirydd cyfnodolyn, cynhadledd a gwefan Cyfrwng hyd ei ymddeoliad yn 2011.

Mae'n gadel gwraig, Elin, ei blant Megan, Dylan a Lowri a'i frawd Geraint.

Straeon perthnasol

Hefyd ar y BBC

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.