'Methiant strwythurol trychinebus' ar y Swanland

Y Swanland
Llun gan y ffotograffydd amatur Richard Burgess o'r Swanland yn gadael ar ei thaith olaf

Dros flwyddyn wedi i chwech o forwyr o Rwsia farw ar ôl i long nwyddau suddo oddi ar arfordir Pen Llŷn, mae adroddiad cychwynnol wedi cyfeirio at "fethiant strwythurol trychinebus" ar y Swanland.

Fe suddodd y llong, oedd yn cario llwyth o 3,000 tunnell o wenithfaen, mewn storm ym mis Tachwedd 2011.

Hyd yma dim ond un o'r cyrff sydd wedi cael eu canfod a hynny'r diwrnod y suddodd y llong.

Llwyddodd dau i ddianc yn fyw a dywedodd un bod ton enfawr wedi taro'r llong a bod cragen y llong wedi cracio wrth iddi deithio rhwng Llanddulas ac Ynys Wyth, yng nghanol tonnau 4m (13 troedfedd) o uchder tua 14 milltir oddi ar arfordir Pen Llŷn.

Pump yn dal ar goll

Yn ôl adroddiad yr Uned Ymchwilio i Ddamweiniau Morol, a gyhoeddwyd ddydd Mawrth, roedd y llong wedi suddo 15 munud ar ôl i alwad argyfwng gael ei gwneud am 2:01am ar Dachwedd 25, 2011.

Llwyddodd dau o'r criw o Rwsia i ddringo ar rafft achub ac fe'u cludiwyd wedyn mewn hofrennydd o Awyrlu'r Fali.

Cafodd corff trydydd aelod o'r criw ei ddarganfod yn y dŵr yn ddiweddarach, yn gwisgo siwt drochi ond heb siaced achub.

Dyw cyrff pump o'r criw byth wedi dod i'r fei.

Mae'r adroddiad cychwynnol yn codi dau gwestiwn sydd heb eu hateb, gan gynnwys achos methiant strwythurol y Swanland yn y lle cynta', a pham mai dim ond dau o'r criw o wyth a lwyddodd i oroesi.

Dywed yr adroddiad fod disgwyl i'r ymchwiliad llawn gael ei gwblhau cyn diwedd y flwyddyn.

Bydd adroddiad terfynol wedyn yn cael ei gyhoeddi ym mis Ebrill 2013.