Angladd y cyn blismon Arthur Rowlands

Arthur Rowlands
Roedd Arthur Rowlands yn blismon ifanc ym Machynlleth pan gafodd ei saethu yn ei wyneb

Cafodd angladd y cyn blismon Arthur Rowlands, gafodd ei saethu yn ei wyneb tra ar ddyletswydd dros hanner canrif yn ô, ei gynnal Ddydd Gwener.

Bu farw yn ei gartref yng Nghaernarfon yn 90 oed yn gynharach yr wythnos hon, ac roedd yr angladd yng Nghapel Seilo, Caernarfon.

Fe gafodd y Cwnstabl ei ddallu yn dri-deg-naw ar y pryd, ar ôl i leidr ymosod arno ar lan afon Dyfi ym Machynlleth.

Cafodd ei saethu yn ei wyneb ar Awst 2, 1961, pan oedd ar ddyletswydd fel plismon ger Machynlleth.

Ar ôl symud i fyw i Gaernarfon bu'n gweithio i'r gwasanaeth heddlu fel teleffonydd, a buan iawn y daeth yn un o ffigyrau amlycaf a mwyaf hoffus tre'r Cofis.

Dywedodd Prif Gwnstabl Cynorthwyol Heddlu'r Gogledd, Gareth Pritchard, ei fod yn "uchel iawn ei barch" ymhlith pawb oedd yn ei adnabod a bod plismyn oedd heb gwrdd ag o hyd yn oed yn edmygu ei ddewrder ar ôl cael ei saethu.

"Er gwaetha' ei anafiadau, fe ddychwelodd i'w waith gyda Heddlu Gogledd Cymru yng Nghaenarfon ac roedd yn ysbrydoliaeth ac yn ffynhonnell wych o wybodaeth i swyddogion cyn ymddeol yn y diwedd yn ystod y 1980au," meddai Mr Pritchard.

"Bydd yna golled ar ei ôl ond fyddwn ni ddim yn ei anghofio," ychwanegodd.

Darlledu

Daeth Arthur Rowlands i amlygrwydd fel darlledwr hefyd.

Roedd yn gyfrannwr cyson i raglen Canllaw ar BBC Radio Cymru am flynyddoedd ac roedd yn llais cyfarwydd ar y gwasanaeth.

Ym mis Awst y llynedd yr oedd yn cofio union hanner can mlynedd ers yr ymosodiad ger Pont Ddyfi ym Machynlleth pan gollodd ei olwg.

Bryd hynny, bu'n sgwrsio am ei atgofion am un o'r troseddau mwyaf arswydus yng Nghymru erioed gyda Rhian Price ar BBC Radio Cymru.

Mae'n gadael dwy chwaer, mab a merch, pump o wyrion ac un gorwyr.