Amser i newid y ddeddf hela?

Hela
Image caption Fe ddaeth y ddeddf hela i rym ym mis Chwefrof 2005

Ar Ddydd San Steffan mae helfeydd yn olygfeydd digon cyffredin ar draws Cymru.

Ers bron i wyth mlynedd does ganddyn nhw ddim hawl i fynd ar ôl llwynogod.

Ond mae nifer yn teimlo fod hyn wedi cael effaith wael ar gefn gwlad a bod traddodiad wedi ei golli.

Mae un undeb hefyd yn honni fod y gwaharddiad wedi gweld twf ym mhoblogaeth y llwynog.

Ar y llaw arall, balchder sydd gan nifer o hyd bod, yn eu tyb nhw, yr arfer creulon hwn wedi ei wahardd.

Arogl

Mae Beth Cowell yn rhan o Helfa Cŵn Abwyd Ynys Môn.

"Rydan ni'n dilyn arogl," meddai wrth egluro be sy'n digwydd.

"Mae rhywun yn mynd allan tua 10 munud o'n blaen ni ac yn gosod yr arogl gyda rhaff a darn o ddefnydd.

"Mae'r cŵn yn dilyn yr arogl yma."

Cam yn ôl

Y dull yma o hela ydi'r unig un cyfreithiol ym Mhrydain ar ôl i'r ddeddf ddod i rym fis Chwefror 2005.

Ers dros 40 mlynedd, abwyd yn hytrach na llwynog sydd wedi ei hela ar Ynys Môn.

Ond mae gan Beth Cowell gydymdeimlad gyda'r rhai sy'n meddwl fod y gwaharddiad wedi bod yn gam yn ôl.

"Dwi wedi bod yn lwcus iawn gyda ffermwyr.

"Ond gyda helfa llwynogod maen nhw'n gallu rhoi gwasanaeth cadw swyddi fel gof, milfeddyg, ac ati.

"Dwi'n meddwl yn bersonol bod rhai yn dod allan am nad ydan ni'n hela llwynogod.

"Dwi'n meddwl bod angen ail edrych ar y ddeddf eto.

"Dydan ni ddim yn gwneud dim byd anghywir, mae'n rhan o natur cefn gwlad."

Colledion

Pryder hefyd sydd gan Undeb Amaethwyr Cymru a hynny am fod niferoedd y llwynogod wedi cynyddu ers 2005.

"Does dim dwywaith bod 'na gynnydd sylweddol ym mhoblogaeth y llwynogod," meddai Gwynedd Watkin o'r undeb.

"O ganlyniad mae 'na broblemau efo colledion sylweddol ar ffermydd, sawl enghraifft o golli ŵyn yn y tymor diwethaf.

"Mae'n bryder. Mae angen rheoli llwynogod yng nghefn gwlad.

"Ond mae'n ddigon teg gofyn a ydi'r ddeddfwriaeth bresennol yn addas ar gyfer y pwrpas."

Ond nid pawb sydd yn cytuno.

Mae Kay Holder yn chwyrn yn erbyn mynd i hela llwynog.

"Dwi wedi gweithio i amddiffyn anifeiliaid am ddegawdau hir.

"Yn fy mhrofiad i mae nifer fawr o ffermwyr yn erbyn hela, ddim eisiau cael ceffylau yn rhedeg dros eu tir, eu cnydau.

"Mae'r rhan fwyaf yng nghefn gwlad yn erbyn hela," ychwanegodd.

Bron i wyth mlynedd ers i hela llwynogod gael ei wneud yn anghyfreithlon, mae'n ymddangos nad ydi treigl amser wedi pontio'r bwlch rhwng y rhai sydd o blaid a'r rhai sydd yn ei erbyn.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.