Deiseb i achub siopau elusennol

  • 9 Ionawr 2013
Siop elusennol
Mae disgwyl i’r Llywodraeth wneud penderfyniad yn y gwanwyn

Mae elusennau yn rhybuddio y gallai siopau elusen gau ac fe allai 700 o swyddi llawn amser a 9,000 o swyddi rhan amser fod mewn peryg pe bai cynlluniau i newid y dreth fusnes yn dod i rym.

Cafodd deiseb ei chyflwyno ddydd Mercher yn galw ar Lywodraeth Cymru i wrthod cynigion i newid y dreth fusnes.

Ar hyn o bryd mae elusennaui yn talu llai o dreth na busnesau eraill ar eu siopau.

Yn 2012 fe wnaeth Gweinidog Busnes Cymru Edwina Hart ofyn am adolygiad o drethi busnes.

Ymhlith yr argymhellion oedd cyfyngu gostyngiadau i 50% i siopau elusennol.

Ar hyn o bryd maen nhw yn derbyn gostyngiadau o hyd 80%.

Roedd yr argymhellion hefyd yn awgrymu cyfyngu'r nifer o siopau mewn un dref sy'n derbyn y gostyngiad.

Un o'r elusennau sy'n cefnogi'r ddeiseb yn gwrthwynebu'r newid yw Oxfam.

Yn ôl Lila Hains, swyddog polisi Oxfam yng Nghymru, mae nifer fawr o reolwyr siopau wedi dweud na fyddent yn gallu cadw ar agor pe bai trethi busnes yn codi.

"Mae maint y trethi yn gwneud byd o wahaniaeth i siopau elusennol yn arbennig i elusennau llai sy'n dibynnu bron yn llwyr ar yr elw yma," meddai.

"Mae ein siopau yn cynnig llawer mwy na phrynu a gwerthu.

"Maen nhw'n yn cynnig cyfle i bobl wirfoddoli, yn enwedig i bobl hŷn sydd wedi ymddeol ac angen rhywbeth i gadw nhw i fynd. Maen nhw wedyn yn rhannu eu sgiliau gyda phobl sydd angen profiad gwaith - yn rhad ac am ddim i'r llywodraeth."

Yn ôl yr adolygiad a gomisiynwyd gan lywodraeth Cymru, mae yna duedd i glystyrau o siopau elusennol agor ar rai prif strydoedd, gan gymryd mantais o'r trethi is wrth gystadlu a busnesau eraill cyfagos.

Disgwylir i Lywodraeth Cymru wneud cyhoeddiad cyn y Gwanwyn.