Toriadau'n 'bygwth diwylliant cerddorol' Cymru

Karl Jenkins Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Yn ôl Karl Jenkins, mae gweldydd fel Yr Almaen yn buddsoddi yn eu 'dyfodol diwylliannol'

Mae un o gyfansoddwyr amlycaf Cymru wedi dweud y bydd rhagor o doriadau i wasanaethau cerddoriaeth i'r ifanc yn cael effaith niweidiol ar ddiwylliant y wlad.

Dywedodd Karl Jenkins ei fod yn pryderu mai braint i deuluoedd ariannog fydd gwersi offerynnol, wrth i ragor o gynghorau ystyried torri ar y ddarpariaeth wrth geisio arbed arian.

Does dim rheidrwydd ar gynghorau i ddarparu gwasanaethau cerdd.

Mae Cyngor Sir Casnewydd wedi cynnig torri'r £290,000 maent yn ei roi tuag at Wasanaeth Cymorth Cerddorol Gwent, sef 40% o'r cyllid.

"Dwi'n meddwl ei fod yn druenus," meddai'r cyfansoddwr.

"Pan drafodwyd y pwnc yma yn yr Almaen yn ddiweddar wrth i'r llywodraeth gynyddu'r gwariant ar y celfyddydau, dywedwyd eu bod yn diogelu dyfodol diwylliannol y genedl.

"Cerddorfa Ieuenctid Cymru oedd yr un gyntaf o'i math yn y byd. Ond bydd yn diflannu ym mhen hir a hwyr os na fydd pobl ifanc yn cael y cyfle a'r cyfleusterau i ddysgu offerynnau. Ac unwaith rydym wedi colli rhywbeth o'r fath, mae'n anodd iawn ei ailgreu."

Rhan bwysig

Ganed Karl Jenkins ym Mhenclawdd ger Abertawe, a dywedodd bod y gwersi cerdd yn yr ysgol ramadeg wedi bod yn rhan bwysig o'i yrfa gerddorol. Ond mae'n poeni na fydd plant heddiw yn mwynhau'r un profiad.

"Bydd y rhieni sy'n gallu fforddio dwi'n siŵr yn talu am wersi i'w plant. Ond beth am y plant na all fforddio gwersi? Mae talent gerddorol yn bodoli ym mhob lefel o gymdeithas ac yn gallu cyfoethogi bywydau plant o unrhyw gefndir."

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Alun Rhys fu'n holi Geraint Jones, arweinydd Band Pres Trefor.

Cynhaliodd cerddorion ifanc gyngerdd annisgwyl y tu allan is swyddfeydd cyngor Casnewydd fis yma mewn gwrthwynebiad i'r toriadau.

Mae Gwasanaeth Cymorth Cerddorol Gwent yn dysgu plant i chwarae offerynnau ac yn trefnu cerddorfeydd a bandiau. Caiff ei ariannu ar hyn o bryd gan gynghorau Casnewydd (£290,000), Torfaen (£220,000) a Sir Fynwy (£260,000).

Diffyg ariannol

Dywedodd cyngor Casnewydd eu bod yn wynebu cynnydd o 300 yn niferoedd disgyblion ysgol gynradd y sir, gyda chost ychwanegol o £500,000.

"Mae Cyngor Dinas Casnewydd ar hyn o bryd yn ymgynghori'n fanwl ar nifer o gynigion i arbed arian wrth wynebu diffyg ariannol o dros £8 miliwn yng nghyllideb blwyddyn nesaf," meddai llefarydd.

"Mae'r cynnig ynglŷn â Gwasanaeth Cefnogaeth Cerddorol Gwent yn ymwneud â pheidio ei ariannu, ond nid i ddod â'r gwasanaeth i ben. Y nod yw helpu i'w wneud yn hunangynhaliol, gan hefyd ddarganfod ffyrdd o gynnig cefnogaeth ariannol i blant llai cefnog."

Ac mae gweddill plant Cymru hefyd yn wynebu colli eu gwersi cerddorol.

Nid oes yna unrhyw gyllid ar gyfer gwersi cerddorol ym Mhowys ar hyn o bryd.

Nid oes yna chwaith unrhyw wersi cerddorol wedi eu hariannu yn uniongyrchol gan gyngor Sir Gaerfyrddin wedi iddynt dorri £120,000 tuag at y gwasanaeth yma yn eu cyllideb ddiweddaraf. Yno, mae'r ysgolion eu hunain yn talu am wersi o'u cyllideb flynyddol.

Torrodd cyngor Sir Fflint 30% (£177,000) o'i gwariant yn y rownd ddiweddaraf o arbedion ariannol.

Dywedodd llefarydd ar eu rhan: "Mae'r cyngor sir yn rhoi arian i grwpiau cerddorol a thiwtoriaid, gyda chyfraniad heb fod mwy na £120 yn flynyddol gan rieni."

Mae nifer o gynghorau eraill yn ystyried toriadau yn y flwyddyn i ddod.

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.